متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 1 صفحه 272

1- القائل بعض العامه کما فی جامع المقصد ج 12 ص 42

2- النور: 31- 30

3- جامع المقاصد: ج 12 ص 42

4- هو المحقّق الداماد علی ما ضبطه فی ایضاح الفرائد: ج 1 ص 98

5- الدروس الشرعیّه: ج 2 ص 380

6- المبسوط: ج 4 ص 117

و نیز نمی تواند به مردی شوهر کند زیرا اصل مقتضی آنست که زن نباشد چنان که شهید اول به آن تصریح نموده لکن شیخ طوسی مسئله وارث بودن خنثای مشکل را چه همسر باشد و چه شوهر طرح و اندازه گیری نموده، پس از این فرض معلوم می شود که اختیار همسر یا شوهر نمودن در حقّ وی مثل سایرین جایز است و این بود تمام کلام در اعتبار علم اجمالی،

تشریح المسائل* مقام دوم از بحث پیرامون خنثی در رابطه با چه امری است؟

ج: پیرامون رفتار دیگران با خنثی می باشد

* مراد از عبارت (یقال: بجواز نظر کل ... الیها) چیست؟

ج: بیان رای و نظر برخی از فقهاء است بر جواز نظر هریک از زن و مرد به فرد خنثی بدین معنا که:

هریک از زن و مرد، از باب اینکه وقتی در باب علم اجمالی پای دو کس به میان آید هریک از آن دو وظیفه دارد به حساب خودش رسیدگی کند.

آنگاه

مرد می گوید: من شک دارم که آیا خنثی از جنس زنهاست تا غض نظر بر من واجب باشد یا از جنس زنها نیست تا واجب نباشد در نتیجه شک می کنم که آیا نگاه جایز است یا نه؟ پس اصاله الاباحه را جاری می کنیم. و همچنین است مسئله در زنها

* مراد از عبارت (و فیه ان عموم وجوب الغض ...) چیست؟

ج: نظر شیخ پیرامون رای مذکور با توجه به آیه شریفه 31 در سوره نور است و حاصل مقصود اینست که می فرماید: اینجا جای اصاله الاباحه نیست. چرا؟

زیرا 1- عمومی داریم مبنی بر اینکه، زنهای مؤمنه باید از همه انسانهای بالغ چشم بپوشند چه از زنها و چه از مردهای محرم و نامحرم و چه از خناثی؛

که زنها و مردهای محرم از تحت این عام استثناء و خارج گردیده است.

حال ما شک داریم که آیا خنثی هم از تحت این عام خارج شده است یا نه؟

در اینجا به اصاله العموم تمسک کرده و در نتیجه می گوییم: غض نظر از خنثی واجب است

2- و عمومی هم داریم مبنی بر اینکه، غض نظر از همگان بر مردهای مؤمن واجب است چه مردهای دیگر و چه زنهای محرم و یا نامحرم و چه خناثی.

که مردهای مماثل و زنهای محرم از این عموم خارج شده اند،