متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 2 صفحه 246

متن:

و امّا العلماء فلا خلاف بینهم فی الرجوع الی اصاله الحقیقه فی الالفاظ المجرّده عن القرائن الموجّهه من متکلّم الی مخاطب، سواء کان ذلک فی الاحکام الجزئیّه، کالوصایا الصادره عن الموصی المعیّن الی شخص معیّن، ثمّ مست الحاجه الی العمل بها مع فقد الموصی الیه، فانّ العلماء لا یتأمّلون فی الافتاء بوجوب العمل بظاهر ذلک الکلام الموجّه الی الموصی الیه المقصود و کذا فی الاقاریر، ام کان فی الاحکام الکلیّه، کالاخبار الصادره عن الائمه مع کون المقصود منها تفهیم مخاطبهم لا غیر، فانّه لم یتأمّل احد من العلماء فی استفاده الاحکام من ظواهرها معتذرا بعدم الدلیل علی حجیّه اصاله عدم القرینه بالنسبه الی غیر المخاطب و من قصد افهامه.

ترجمه:

اجماع بر عدم تفاوت میان مقصودین بالافهام و غیر آن

و اما علماء و مجتهدین:

در رجوع به اصل اصاله الحقیقه نسبت به الفاظ مجرد از قرائن که از گوینده ای به شنونده ای القاء می شود، در میان علماء اختلافی وجود ندارد، اعم از اینکه (این نبودن اختلاف) در احکام شرعیه جزئیه باشد مثل وصایای صادره از وصیّت کننده معیّن به فرد مشخصی، که پس از مدتی حتی با فقدان موصی الیه، نیاز موجب عمل به آن وصیت نامه می شود، پس (در چنین موردی) علماء در فتوا به وجوب عمل به ظاهر آن کلامی که از موصی به موصی الیه القاء شده درنگ نمی کنند، و همچنین است در اقاریر.

و یا اینکه (عدم اختلاف) در احکام کلی، مثل اخبار صادره از ائمه علیهم السّلام باشد، با اینکه مقصود و مراد آنها تفهیم مخاطبین خود بوده و نه غیر آنها، مع ذلک احدی از علماء در استفاده احکام از ظواهر این اخبار درنگ نکرده و در مقام اعتذار نفرموده اند:

چون دلیلی بر حجیّت اصاله عدم القرینه نیست به غیر مخاطب و آنها که تفهیمشان مورد قصد نبوده در دست نیست پس نمی توان به ظواهر عمل نمود.