متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 3 صفحه 211

1- این گروه در استدلال خود شهرت فتوائیه را به خبر واحد قیاس نمودند، آن هم به قیاس اولویت. درحالی که: این قیاس اولویت از اولویت های ظنی است و اولویت ظنیه به مراتب ضعیف تر از شهرت است و شما نمی توانید برای اثبات حجیت شهرت به آن تمسک کنید.

به عبارت دیگر: دلیل همیشه قوی تر از مدلول است چرا که نسبت دلیل به مدلول همان نسبت علت است به معلول.

حال از آنجا که اولویت ظن به مراتب ضعیف تر از خود شهرت است. در نتیجه: نمی توان اولویت ظن را دلیل بر حجیت شهرت قرار داد.

* مقدمه بفرمائید غرض از قیاس چیست؟

کشاندن حکم اصل است به سوی فرع، آن هم به واسطه قدر جامع میان آن دو زیرا در قیاس یک اصل و یک فرع وجود دارد، و لذا قیاس بر دو قسم است.

* قیاس بر چند قسم است؟

بر دو قسم است: 1- قیاس مساوات 2- قیاس اولویت.

* مراد از قیاس مساوات چیست؟

قیاسی است که اصل و فرع در دارا بودن آن ملاک مساوی هستند.

مثل: فقّاع و خمر نسبت به مسکر بودن.

نکته: قیاس مذکور از نظر علمای شیعه بالاجماع باطل است.

* قیاس اولویت چگونه قیاسی است؟

قیاسی است که مناط موجود در اصل به طریق اولی و قوی تر در فرع نیز وجود دارد.

* قیاس اولویت خود بر چند قسم است؟

بر دو قسم است: الف: قیاسی که اولویت قطعیه دارد. ب: قیاسی که اولویت ظنیه دارد.

* مراد از قیاسی که اولویت قطعیه دارد چیست؟

مثال بزنید.

یعنی: اولویتی است که تمام عقلاء عالم آن را از ظاهر کلام می فهمند.

مثل: آنچه در باب مفهوم موافقت از مفاهیم وجود دارد.

فی المثل: می فرماید: (فمن یعمل مثقال ذره شرّا یره) حال وقتی ذره ای کار شر کیفر دارد، به طریق اولی شرهای بزرگتر دارای کیفر خواهند بود. و هکذا امثالهم.

* مراد از قیاسی که اولویت ظنیه دارد چیست؟

(استخراج مناط الحکم ظنا و الحاق ما کان المناط فیه اقوی بالاصل فی الحکم) است.