متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 3 صفحه 84

بلکه ما می گوییم: او در نقل سبب متکی به حس است، بدین معنا که رأی فقها را دیده و برای ما نقل می کند و لذا از آن جهت که یک خبر حسی بوده و مشمول ادله حجیّت است قابل پذیرش است.

* اگر به مستشکل گفته شود که خبر عادل باید دارای اثر شرعی باشد، قبول این خبر اثر شرعی اش کدام است، چه می گوید؟

می گوید: اثرش آن است که وقتی همه فقها اعصار و امصار بر امری از امور متفق شدند همان طور که برای ناقل اجماع حدس به رأی امام حاصل شده برای ما هم حاصل می شود، چرا که فرض این است که مبادی حسیه، ضروریه است. یعنی: این مبادی در اختیار هرکسی که باشد او را به رأی امام منتقل می کند بنابراین: ما خبر عادل را می پذیریم. و از آنجا که صدق العادل نزله منزله العلم، خود را جای عادل می گذاریم. در نتیجه: حدسی که برای عادل حاصل شده برای ما نیز حاصل می شود پس باز هم اجماع منقول ارزشمند است.

* حاصل مطلب مستشکل چیست؟

این است که: هرکدام از دو وجه را قبول کنیم موجب آن است که اجماع حجت بوده می توان به آن اعتماد نمود.

در نتیجه: می توان اجماع منقول را از جمله ظنون خاصه قرار داد.