متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 3 صفحه 86

تشریح المسائل

* مراد سائل و یا مستشکل از نقل عبارات مرحوم کاظمی چیست؟

تأیید برای مقاله خودش و اثبات حجیت اجماع منقول است.

* نظر مرحوم کاظمی پیرامون حجیت اجماع منقول چیست؟

اجماع منقول را از باب ظن خاص حجت می داند، منتهی پس از اثبات این امر در مقام اعتراض و انتقاد به مقاله خود پیرامون اجماع منقول اشکالی را مطرح نموده است.

* حاصل اشکال مرحوم کاظمی به مقاله خود چیست؟

این است که:

اخبار معتبر به آن دسته از اخبار گفته می شود که بر پایه حس و مخبر به در آن امر محسوس باشد، و لذا اخباری که بر پایه اجتهاد، حدسیات و اعمال افکار است فاقد ارزش است و حجیت ندارند.

حال ناقل اجماع که در اخبارش از رأی معصوم از اجتهاد و حدس استفاده نموده است. خبرش قابل اعتماد و استناد نمی باشد و ادله حجیت شامل این گونه خبرها نمی شود.

* جناب کاظمی چه پاسخی از اعتراض فوق به خودش می دهد؟

می گوید: اجماع منقول دارای دو جنبه است:

الف: جنبه سبب و کاشف که اتفاق فقها می باشد.

ب: جنبه مسبب و منکشف که قول امام (علیه السلام) است.

حال: اگرچه اجماع منقول (به خاطر اینکه مخبر نه قول امام را دیده و نه آن را حس کرده بلکه تنها حدس می زند) از ناحیه مسبب، خبر حدسی است، لکن از ناحیه سبب یک خبر حسی است و از این جهت مشمول ادله حجیت خبر واحد می باشد و ارزشمند است.