متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 3 صفحه 90

نه با ملازمه میان اتفاق کل و قول معصوم.

بلکه ما سبب را که اتفاق علما است نقل می کنیم، و این خبر نسبت به اتفاق الکلّ یک خبر حسی است.

حال:

لازمه صدق العادل تصدیق خبر عادل است.

لازمه تصدیق عادل در اخبارش این است که خود را جای او بگذارد.

در نتیجه: همان طور که او قول معصوم را حدس می زند تو هم آن را حدس خواهی زد و این یقین برای تو حجت است.

* دومین پاسخ محقق کاظمی به اشکال دوم چیست؟

این است که: حجیت اجماع باید از ناحیه نقل مسبّب باشد.

یعنی: اگرچه مدعی اجماع، قول معصوم را عن حدس نقل می کند، لکن حدسی که مبتنی بر مبادی حسیه ضروریه باشد به منزله حس است.

بله، حسّی که مبتنی بر مبادی حسیّه نباشد ارزش ندارد مثل: اخبار به امور عقلیه محضه مثل:

حدوث و یا قدم عالم و ...، که اگر هزار نفر شخص موثّق هم خبر دهند قابل قبول نیست، بلکه شخص باید خودش به تفحص بپردازد و برهان بر اثبات چنین امور عقلی اقامه نماید.