متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 4 صفحه 141

متن:

و منها: أنّ المراد بالفاسق مطلق الخارج عن طاعه اللّه و لو بالصغائر، فکلّ من کان کذلک أو احتمل فی حقّه ذلک وجب التبیّن فی خبره، و غیره ممّن یفید قوله العلم، لانحصاره فی المعصوم و من هو دونه؛ فیکون فی تعلیق الحکم بالفسق إشاره إلی أنّ مطلق خبر المخبر غیر المعصوم لا عبره به، لاحتمال فسقه، لأنّ المراد الفاسق الواقعیّ لا المعلوم؛ فهذا وجه آخر لإفاده الآیه حرمه اتّباع غیر العلم لا یحتاج معه إلی التمسّک فی ذلک بتعلیل الآیه، کما تقدّم فی الإیراد الثانی من الإیرادین الأوّلین.

و فیه: أنّ إراده مطلق الخارج عن طاعه اللّه من إطلاق الفاسق خلاف الظاهر عرفا، فالمراد به إمّا الکافر- کما هو الشائع إطلاقه فی الکتاب، حیث إنّه یطلق غالبا فی مقابل المؤمن- و إمّا الخارج عن طاعه اللّه بالمعاصی الکبیره الثابته تحریمها فی زمان نزول هذه الآیه، فالمرتکب للصغیره غیر داخل تحت إطلاق الفاسق فی عرفنا المطابق للعرف السابق، مضافا إلی قوله تعالی إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ(1)؛ مع أنّه یمکن فرض الخلوّ عن الصغیره و الکبیره، کما إذا علم منه التوبه من الذنب السابق. و به یندفع الإیراد المذکور حتّی علی مذهب من یجعل کلّ ذنب کبیره. و أمّا احتمال فسقه بهذا الخبر لکذبه فیه فهو غیر قادح، لأنّ ظاهر قوله إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ(2): تحقّق الفسق قبل النبأ لا به نبأ، فالمفهوم یدلّ علی قبول خبر من لیس فاسقا مع قطع النظر عن هذا النبأ و احتمال فسقه به.

هذه جمله ممّا أوردوه علی ظاهر الآیه، و قد عرفت أنّ الوارد منها إیرادان، و المعده الإیراد الأوّل الّذی أورده جماعه من القدماء و المتأخّرین.

ترجمه:

(اشکال هشتم)

اشاره

و از جمله اشکالاتی که قابل جواب اند این است که:

مراد از فاسق (در آیه) مطلق هرکسی است که از اطاعت پروردگار خارج شده است و لو (به وسیله) ارتکاب به گناهان صغیره.

پس هرکسی که این چنین باشد و یا در حق او این چنین احتمالی داده شود، تبیّن و تفحّص در خبرش واجب است.