متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 5 صفحه 72

1- رسائل الشریف المرتضی( المجموعه الاولی) ص 26، نقلا بالمضمون، و نقل عبارته کما هنا فی المعالم، ص 197.

ترجمه:

(نظر شیخ انصاری راجع به عمل شیخ طوسی به اخبار مجرد از قرینه)

1- اما ادعای دلالت کلام شیخ در عدّه بر عمل وی به اخبار محفوف به قرینه علمیّه و نه خبر مجرّد از قرائن را دلیل بر عدم مخالفت وی با سیّد گرفتن، مثل مخالفت با امر ضروری و بدیهی است.

زیرا در عبارت قبلی شیخ در عدّه و دیگر عبارات که در اینجا ذکر ننمودیم، مواردی وجود دارد که صراحتا دلالت بر مخالفت ایشان با سیّد دارد.

بله وی در عمل به این اخبار تدوین شده در کتب و مجامع شیعه موافق با سید است، با این تفاوت که سیّد ادّعا می کند تواتر این اخبار یا مقرون بودنشان به قرینه مفید علم است، چنانچه در جواب مسائل تبانیات خود به این امر تصریح کرده است که: بیشتر اخبار روایت شده در کتب ما (امامیه) معلوم است و یا به واسطه تواترشان و یا به واسطه احتفاف به قرینه و علامتی که بر صحّت آنها و صدق روات و ناقلین دارد، به درستی شان قطع حاصل است. چه آنکه این تواتر و همراه بودن قرینه با آنها خود موجب علم برای ماست، اگرچه این اخبار را در کتب شیعه به سند مخصوص به نحو آحاد می یابیم و به صورت خبر واحد نقل شده اند.

(بیان مخالفت شیخ با سید مرتضی در عمل به اخبار)

2- در حالی که مرحوم شیخ از قبول احتفاف و مقرون بودن این اخبار به قرائن اباء می کند، چنانکه در پاسخ به اشکالی که قبلا بر خود وارد نمود و فرمود که: (فإن قیل: ما انکرتم ان یکون ... الی آخر العباره:) علی ایّ حال:

از مجرّد عمل سیّد و شیخ به خبر خاصّی، به خاطر ادّعای اوّلی (سید) بر تواتر و حجّت دانستن دوّمی (شیخ) خبر واحد را، اتفاق هر دو در خبر واحد لازم نمی آید، زیرا ظهور مخالفتشان:

1- یا در خبری است که سید مرتضی ادّعای تواترش را دارد، و حال آنکه شیخ آن را جامع شرایط عمل به خبر نمی داند و برای آن اعتبار قائل نیست (یعنی سید به خبر مزبور عمل می کند و حال آنکه شیخ آن را ردّ می نماید).

2- و یا در خبری است که شیخ آن را جامع شرائط دانسته و حال آنکه تواترش برای سید ثابت نشده، چه آنکه تمام اخبار مدوّن در کتب از نظر سید مرتضی متواتر نیستند، همان طور که