متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 7 صفحه 154

متن:

و ممّن یظهر منه وجوب الاحتیاط هنا: المحدّث الأسترابادی، حیث حکی عنه فی الفوائد المدنیّه، أنّه قال:

إن التمسّک بالبراءه الأصلیّه من حیث هی هی إنّما یجوز قبل إکمال الدین، و أمّا بعد تواتر الأخبار بأنّ کلّ واقعه محتاج إلیها فیها خطاب قطعیّ من قبل اللّه تعالی، فلا یجوز قطعا، و کیف یجوز؟

و قد تواتر عنهم علیهم السّلام وجوب التوقّف فی ما لم یعلم حکمها، معلّلین:

بأنّه بعد أن کملت الشریعه لا تخلو واقعه عن حکم قطعی وارد من اللّه تعالی، و بأنّ من حکم بغیر ما أنزل اللّه تعالی فأولئک هم الکافرون.

ثمّ أقول: هذا المقام ممّا زلّت فیه أقدام أقوام من فحول العلماء، فحریّ بنا أن نحقّق المقام و نوضّحه بتوفیق الملک العلّام و دلاله أهل الذکر علیهم السّلام، فنقول: التمسّک بالبراءه الأصلیّه إنّما یتمّ عند الأشاعره المنکرین للحسن و القبح الذاتیین، و کذلک عند من یقول بهما و لا یقول بالحرمه و الوجوب الذاتیین، کما هو المستفاد من کلامهم علیهم السّلام، و هو الحقّ عندی.

ثمّ علی هذین المذهبین إنّما یتمّ قبل إکمال الدین لا بعده، إلّا علی مذهب من جوّز من العامّه خلوّ الواقعه عن حکم وارد من اللّه تعالی.

لا یقال: بقی هنا أصل آخر، و هو أن یکون الخطاب الذی ورد من اللّه تعالی موافقا للبراءه الأصلیّه. لأنّا نقول: هذا الکلام ممّا لا یرضی به لبیب، لأنّ خطابه تعالی تابع للحکم و المصالح، و مقتضیات الحکم و المصالح مختلفه.

إلی أن قال: هذا الکلام ممّا لا یرتاب فی قبحه، نظیر أن یقال: الأصل فی الأجسام تساوی نسبه طبائعها إلی جهه السفل و العلوّ، و من المعلوم بطلان هذا المقال.

ترجمه:

محدّث استرآبادی و وجوب احتیاط در شبهه وجوبیّه

اشاره

و از جمله کسانی که از (عبارات) او وجوب احتیاط در ما نحن فیه (شبهه وجوبیّه فقدان نصّ) ظاهر می شود محدّث استرآبادی است از آن جهت که حکایت شده از ایشان مطلبی در فوائد المدنیّه که می فرماید: استفاده نمودن از برائت اصلیّه قبل از اکمال دین جایز است لکن پس از (رسیدن) اخبار متواتره به اینکه تمام وقایعی که الی یوم القیامه نیازمند به اویند در مورد آنها خطاب قطعی از جانب خدای