متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 7 صفحه 29

متن:

هذا، و لکنّ الظاهر من بعض الأخبار المتقدمه، مثل قوله علیه السّلام: «من ارتکب الشّبهات نازعته نفسه إلی أن یقع فی المحرّمات»(1)، و قوله: «من ترک الشّبهات کان لما استبان له من الإثم أترک»(2)، و قوله: «من یرتع حول الحمی یوشک أن یقع فیه»(3): هو کون الأمر به للاستحباب، و حکمته أن لا یهون علیه ارتکاب المحرّمات المعلومه، و لازم ذلک استحقاق الثواب علی إطاعه أوامر الاحتیاط، مضافا الثواب المترتّب علی نفسه.

ثمّ لا فرق فیما ذکرناه- من حسن الاحتیاط بالترک- بین أفراد المسأله حتّی مورد دوران الأمر بین الاستحباب و التحریم، بناء علی أن دفع المفسده الملزمه للترک أولی من جلب المصلحه الغیر الملزمه، و ظهور الأخبار المتقدّمه فی ذلک أیضا.

و لا یتوهّم: أنه یلزم من ذلک عدم حسن الاحتیاط فی ما احتمل کونه من العبادات المستحبّه بل حسن الاحتیاط بترکه، إذ لا ینفکّ ذلک عن احتمال کون فعله تشریعا محرّما. لأنّ حرمه التشریع تابعه لتحقّقه، و مع إتیان ما احتمل کونها عباده لداعی هذا الاحتمال لا یتحقّق موضوع التشریع، و لذا قد یجب الاحتیاط مع هذا الاحتمال، کما فی الصلاه إلی أربع جهات أو فی الثوبین المشتبهین و غیرهما، و سیجی ء زیاده توضیح لذلک إن شاء اللّه.

ترجمه:

استظهار شیخ از برخی اخبار گذشته

لکن ظاهر برخی از اخبار پیشین (که در ضمن اخبار احتیاط و توقّف آمد) مثل: «من ترک الشبهات الی ان یقع فی المحرمات»، «من یرتع حول الحمی اوشک ان یقع فیه»، «من ترک الشبهات کان لما استبان له من الاثم اترک» این است که: امر به احتیاط برای استحباب (شرعی) است و حکمت آن (استحباب احتیاط) این است که ارتکاب محرمات معلومه برای شخص آسان و سهل نگردد و لازمه آن (استحباب شرعی)، استحقاق ثواب شخص محتاط است بر اطاعت از اوامر مزبور، مضافا به اینکه غیر از آن ثواب نیز بر نفس احتیاط مترتب است.

پس از آنچه گفتیم احتیاط حسن ذاتی داشته و ترک شبهه مستحسن است، (بدان که) تفاوتی میان افرد مسئله نیست حتی در موردی که دوران امر بین استحباب و تحریم باشد، باز هم احتیاط راجع و عقل