متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 7 صفحه 324

متن:

و یضعّف الأخیر: بمنع الغلبه. و ما ذکر من الأمثله- مع عدم ثبوت الغلبه بها- خارج عن محلّ الکلام، فإنّ ترک العباده فی أیّام الاستظهار لیس علی سبیل الوجوب عند المشهور(1). و لو قیل بالوجوب فلعلّه لمراعاه أصاله بقاء الحیض و حرمه العباده. و أمّا ترک غیر ذات الوقت العباده بمجرّد الرؤیه، فهو للإطلاقات(2) و قاعده «کلّ ما أمکن»، و إلّا فأصاله الطهاره و عدم الحیض هی المرجع.

و أمّا ترک الإناءین المشتبهین فی الطهاره، فلیس من دوران الأمر بین الواجب و الحرام، لأنّ الظاهر- کما ثبت فی محلّه(3)- أنّ حرمه الطهاره بالماء النجس تشریعیّه لا ذاتیّه، و إنّما منع عن الطهاره مع الاشتباه لأجل النصّ(4).

مع أنّها لو کانت ذاتیّه، فوجه ترک الواجب و هو الوضوء ثبوت البدل له و هو التیمّم، کما لو اشتبه إناء الذهب بغیره مع انحصار الماء فی المشتبهین، و بالجمله: فالوضوء من جهه ثبوت البدل له لا یزاحم محرّما.

مع أنّ القائل بتغلیب جانب الحرمه لا یقول بجواز المخالفه القطعیّه فی الواجب لأجل تحصیل الموافقه القطعیّه فی الحرام، لأنّ العلماء و العقلاء متّفقون علی عدم جواز ترک الواجب تحفّظا عن الوقوع فی الحرام، فهذا المثال أجنبیّ عمّا نحن فیه قطعا.

ترجمه:

مناقشه شیخ انصاری در ادلّه قائلین به جانب حرمت

اشاره

1- تضعیف می شود استدلال اخیر به سبب منع غلبه.

و امثله (سه گانه ای) که ذکر شد، علاوه بر عدم ثبوت غلبه در آنها، خارج از محل بحث (یعنی: دوران بین المحذورین است) زیرا ترک عبادت در ایام استظهار بنا بر عقیده مشهور علماء واجب نیست (تا شما بگویید: تقدیم جانب الحرمه، بلکه مشهور فتوا داده اند به اینکه: احتیاط؛ جمع تروک حائض و افعال مستحاضه است، چرا که ترک عبادت در ایام حیض از باب حرمت ذاتیه نیست بلکه از باب حرمت