متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 153

1-

2- فی النسخ:« الترتیب».

3- فی النسخ:« فی».

و یمکن أن یقال: إنّ أصاله عدم الأمر إنّما تقتضی عدم مشروعیّه الدخول فی المأمور به و محتملاته التی یحتمله(1) علی تقدیر عدم الأمر واقعا، کما إذا صلّی العصر إلی غیر الجهه التی صلّی الظهر، أمّا(2) ما لا یحتمله إلّا علی تقدیر وجود الأمر، فلا یقتضی الأصل المنع عنه، کما لا یخفی.

*** ترجمه

تنبیه هفتم: (در این که واجب مشتبه دو عمل مترتب و متناوب باشد)

اشاره

اگر واجب مردّد، دو عمل متناوب باشند مثل: ظهر و عصر که مردّداند میان قصر و اتمام یا (این که مردّداند از جهت قبله) بین جهات چهارگانه آیا در صحت دخول و ورود (مکلّف) در محتملات واجبی (مثل عصر) که پس از ظهر ملحق می شوند فراغت یقینی از محتمل اوّل (یعنی ظهر) به سبب انجام تمام محتملاتش لازم است، چنانچه در (کتبی مثل) الموجز ابن فهد و شرح آن و مسالک و روض الجنان و المقاصد العلیّه بدان تصریح شده است، یا این که انجام برخی از محتملات فعل (مسئله تلفیق) به نحوی قطع به حصول ترتیب میان دو نماز پس از انجام تمامی محتملات هر دو مشتبه حاصل شود، در ما نحن فیه کفایت می کند؟ چنان که از نهایت الاحکام و کتاب مدارک چنین استفاده می شود. که در نتیجه ظهر و عصر را به ترتیب قصرا انجام می دهد و سپس اقدام می کند به آنها تماما.

دو قول در اینجا وجود دارد که:

1- متفرّع و مربوط مستند به قولی که در تنبیه ششم گذشت و آن عبارت است از: وجوب مراعات علم تفصیلی در صورت تمکّن و توانایی.

2- مبنی هستند بر این که:

الف: آیا مراعات علم تفصیلی به خاطر خود واجب، واجب است (که واجب کمتر شود)؟