متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 177

1- هو المفید الثانی( ولد الشیخ الطوسی)، علی ما حکاه عنه الشهید فی الذکری( الطبعه الحجریّه): 191، و انظر الکرامه 2: 399.

2- کالمحقّق السبزواری فی ذخیره المعاد: 273، و شریف العلماء علی ما فی ضوابط الاصول: 326، و الشیخ تقی فی هدایه المسترشدین: 449، و السید الجاهد فی مفاتیح الاصول: 285.

3- انظر الانتصار: 146 و 148- 149.

4- انظر الخلاف 1: 182، المسأله 138.

5- فی النسخ:« کلماته».

6- انظر الذریعه ج 2 ص 832.

7- راجع الإحکام فی اصول الأحکام لابن حزم 5: 47، و تفسیر القرطبی 6: 84.

8- الخلاف 1: 85، المسأله 35.

9- السرائر 1: 232. 109) ( 10). انظر المعارج: 216- 217، و المعتبر 1: 32، و المختلف 1: 495. 110) ( 11). انظر القواعد و الفوائد 1: 132، و الذکری 1: 53، و تمهید القواعد: 271.

المحقّق الثانی(1) و من تأخّر عنهم(2).

بل الانصاف: أنّه لم اعثر فی کلمات من تقدّم علی المحقّق السبزواریّ، علی من یلتزم بوجوب الاحتیاط فی الأجزاء و الشرائط و إن کان فیهم من یختلف کلامه فی ذلک، کالسیّد(3) و الشیخ(4) و الشهید(5) قدّس سرّهم.

و کیف کان: فالمختار جریان أصل البراءه.

لنا علی ذلک: حکم العقل و ما ورد من النقل.

أمّا العقل: فلاستقلاله بقبح مؤاخذه من کلّف بمرکّب لم یعلم من أجزائه إلّا عدّه أجزاء، و یشکّ فی أنّه هو هذا أو له جزء آخر و هو الشی ء الفلانیّ، ثمّ بذل جهده فی طلب الدلیل علی جزئیّه ذلک الأمر فلم یقتدر، فأتی بما علم و ترک المشکوک، خصوصا مع اعتراف المولی بأنّی ما نصبت لک علیه دلاله، فإنّ القائل بوجوب الاحتیاط لا یبغی أن یفرّق فی وجوبه بین أن یکون الآمر لم ینصب دلیلا أو نصب و اختفی، غایه الأمر:

أنّ ترک النصب من الآمر قبیح، و هذا لا یرفع التکلیف بالاحتیاط عن المکلّف.

*** ترجمه

[قسم اوّل] (مسئله چهارگانه قسم اوّل که همان شک در جزء خارجی است.)

[اولین مسئله از آن چهار مسئله:]

اشاره

اینست که: این شک در جزء خارجی به خاطر نبود نصّ معتبر در مسئله می باشد.

پس ناشی از گرایش و اعتقاد گروهی از علماء به جزئیّت فلان امر در نماز است مثل: