متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 331

نکته:

* مقدّمه بفرمائید موضوع بحث را چگونه باید مطرح کرد تا متوجّه شویم کدام بحث تشکیل دهنده مسئله اولی و کدام شکل دهنده مسئله ثانیه، و کدام می شود مسئله ثالثه و کدام یک از محل بحث خارج است؟

طرح ساده مسائل چهارگانه مورد بحث و نحوه شکل گیری هرکدام به شکل زیر است:

الف: یک وقت شارع مقدّس فرموده: أقیموا الصلاه، لکن:

1- این أقیموا الصلاه خطاب مطلقی نیست که قابل استفاده یعنی تمسّک باشد.

2- خبرین متعارضین نیز وجود دارد یکی از خبرین می گوید سوره جزء نماز بوده آوردنش واجب است، خبر دیگر می گوید جزء نماز نبوده و واجب نیست.

3- علماء نیز در اینکه سوره جزء نماز است یا نه اختلاف نظر دارند.

این صورت مربوط به فقدان نصّ یا مسئله اوّل است.

ب: یک وقت شارع مقدّس فرموده أقیموا الصلاه لکن:

1- قائل هستیم به اینکه لفظ صلاه وضع شده است للصحیح.

2- احتمال می دهیم که جزء مشکوک مثلا سوره رکنیّت داشته باشد.

3- نصف امت گفته اند سوره در نماز واجب است و نصف دیگر گفته اند لیس بواجب.

این صورت مربوط می شود به اجمال نصّ یا مسئله دوم.

ج: یک وقت شارع فرموده: أقیموا الصلاه، لکن:

1- ما قائل هستیم به اینکه الصلاه وضع شده برای نماز صحیح

2- احتمال می دهیم که مشکوک ما رکنیت داشته باشد.

3- قائل هستیم به اینکه أقیموا الصلاه در مقام بیان صادر نشده.

4- یکی از دو خبر متعارضی که در این رابطه وجود دارد می گوید سوره واجب است خبر دیگر می گوید: واجب نیست.

این صورت مربوط می شود به تعارض نصین یعنی مسأله سوّم.

د: یک وقت شارع فرموده: أقیموا الصلاه لکن:

1- ما قائل هستیم به اینکه لفظ صلاه وضع شده است للاعم

2- احتمال می دهیم که جزء مشکوک نیز رکنیت نداشته باشد.