متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 336

اصلا کدام اطلاق؟

به عبارت دیگر: شما اوّل ثابت کنید که این خطابات مطلق هستند، سپس حکم مورد نظرتان را برای آن بار کنید.

پس: بنا بر قول به اعمّ نیز، حتی نسبت به اجزاء غیر رکنیه هم می توانید به اصاله الاطلاق تمسّک کنید.

در نتیجه: دست ما و شما از دلیل لفظی کوتاه است و نوبت به اصول عملیه می رسد و همان مطلبی مطرح می شود که گفته شد احتیاطی به اصاله الاحتیاط و برائتی به اصاله البراءه تمسّک می کند.

زیرا: کلّ یعمل علی شاکلته.

* پس مراد از (و قد ذکر موانع اخر لسقوط اطلاقات العبادات ...) چیست؟

اینست که: برخی از حضرات برای ردّ اصاله الطلاق و ابطال آن در کلام جناب بهبهانی از طرقی وارد شده و مطالبی را مطرح کرده اند که خود ایراد بر خطابات قرآنی است و از جمله این اشکالات:

1- انصراف اطلاقات به اکمل الافراد یعنی عبادت صحیحه می باشد که این انصراف خود مانع از تمسّک به اطلاق است.

2- تخصیص کثیر خطابات قرآنی است که آنها را از ظهورشان انداخته و دیگر قابلیت تمسّک ندارند.

پس: در خطابات قرآنی جایی برای اجرای تمسّک به اطلاق وجود ندارد. جناب شیخ می فرماید: این اشکالات:

1- یا قابل پاسخ اند مثل اشکال انصراف که منشأ آن یا غلبه وجود و یا غلبه استعمال است که هر دو باطل است.

2- یا اینکه کلیّت نداشته و به درد همه عمومات و مطلقات نمی خورد مثل اشکال تخصیص اکثر، که درحقیقت باید گفت تقیید اکثر و تقیید اکثر چنانکه قبلا گفته شد کلام را از ظهورش نمی اندازد.

منتهی بدانید بهترین پاسخ به اطلاقات مورد ادّعای جناب بهبهانی همان پاسخی است که ما دادیم.

* پس مراد از (فالذی ینبغی ان یقال فی ثمره الخلاف بین الصحیحی و الاعمیّ: ...) چیست؟

درحقیقت پاسخ به یک سؤال مقدّر است مبنی بر اینکه جناب شیخ آیا این بحث طولانی