متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 532

1- فی النسخ:« الاختلال».

2- الوسائل 4: 683، الباب الأوّل من أبواب أفعال الصلاه، الحدیث 14.

3- فی النسخ:« الاختلال».

4- الوسائل 5: 346، الباب 32 من أبواب الخلل الواقع فی الصلاه، الحدیث 3.

5- لم ترد« عمدا و» فی بعض النسخ.

سهوا یبطل بزیادته عمدا و سهوا، فأصاله البراءه الحاکمه بعدم البأس بالزیاده، معارضه- بضمیمه عدم القول بالفصل- بأصاله الاشتغال الحاکمه ببطلان العباده بالنقص سهوا. فإن جوّزنا الفصل فی الحکم الظاهریّ الذی یقتضیه الأصول العلمیّه فیما لا فصل فیه من حیث الحکم الواقعیّ، فیعمل بکلّ واحد من الأصلین، و إلّا فاللازم ترجیح قاعده الاشتغال علی البراءه، کما لا یخفی.

*** ترجمه

مسأله سوم از تنبیه اوّل (در رابطه با زیاد کردن سهوی جزء است:)

اشاره

که زیاد کردن عمدیش مضر و مبطل عبادت است (مثل زیاد کردن رکوع) و الّا (اگر محل بحث را روی چنین موردی نبریم و مثلا روی همان سوره بحث کنیم)، چیزی که زیاد کردن عمدیش مبطل نیست، (زیاد کردن) سهویش اولی به عدم القدح است (و به طریق اولی قادح نخواهد بود).

(حکم زیادت یک جزء از روی سهو)

مطلب اوّل:

سخن (به لحاظ حکمی) در اینجا همان حکمی است که در النقص نسیانا بود (یعنی زیادت سهوی نیز مبطل است)، چرا که زیادت سهوی (مثلا رکوع) در اینجا اخلال رساندن بشرط است از روی نسیان و غفلت و در (مسئله اولی)، معلوم شد که (نقص الجزء) بطلان است و وجوب اعاده.

مطلب دوّم اینکه:

از تمام (مباحث در) مسائل سه گانه ثابت شد که اصل اوّلی در نقص چنین جزئی، در صورتی که نقصش مخلّ و مفسد باشد (مبطل بودن است) و لکن زیادت چنین جزئی مبطل نیست.