متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 617

متن و یمکن أن یستدلّ علی عدم سقوط المشروط بتعذّر شرطه، براویه عبد الأعلی مولی آل سام، قال:

«قلت لأبی عبد اللّه علیه السّلام: عثرت فانقطع ظفری فجعلت علی اصبعی مراره، فکیف أصنع بالوضوء؟ قال: یعرف هذا و أشباهه من کتاب اللّه عزّ و جلّ: ما جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ؛ امسح علیه»(1).

فإنّ معرفه حکم المسأله- أعنی المسح علی المراره من آیه نفی الحرج- متوقّفه علی کون تعسّر الشرط غیر موجب لسقوط المشروط، بأن یکون المنفیّ- بسبب الحرج- مباشره الید الماسحه للرجل الممسوحه، و لا ینتفی بانتفائه أصل المسح المستفاد وجوبه من آیه الوضوء؛ إذ لو کان سقوط المعسور- و هی المباشره- موجبا لسقوط أصل المسح، لم یمکن(2) معرفه وجوب المسح علی المراره من مجرّد نفی الحرج؛ لأنّ نفی الحرج یدلّ علی سقوط المسح فی هذا الوضوء رأسا. فیحتاج وجوب المسح علی المراره إلی دلیل خاصّ(3) خارجی.

*** ترجمه

(استدلال به روایت عبد الاعلی بر عدم سقوط مشروط به سبب تعذّر شرط آن)

ممکن است استدلال شود بر سقوط نکردن مشروط به سبب تعذر شرطش به روایت عبد الاعلی غلام آل سام که می گوید: به امام صادق علیه السّلام عرض کردم، سر خوردم، در نتیجه ناخن (انگشت پایم) کنده شد پس پارچه ای بر روی انگشتم قرار دادم، بفرمائید چگونه وضو بسازم؟