متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 63

تفصیلا می داند واجب واقعی کدام است) و نه در (واجب) مقدّمیّه (و حال آنکه شما این دو نماز را که می خوانی مقدّمه می خوانی و نمی توانی قصد قربت کنی).

(اشکال وجه اوّل:)

اشاره

و امّا وجه و طریق اوّل:

پس وارد است برآن این اشکال که مراد (از انجام این نماز) تحصیل وجه واقعی یعنی آن وجوب ثابت شده در احدهمای معیّن، عند اللّه است، درحالی که از نیّت کردن وجوب مقدّمی، قصد وجوب واقعی لازم نمی آید.

و نیز: قرب و نزدیکی (به خدا)، با پیکره و شکل انجام یکی از این دو حاصل نمی شود و لو (انجام آن)، به لحاظ وجوب ظاهری باشد (بلکه نیازمند به قصد وجه واقعی است).

زیرا:

1- این وجوب ظاهری، وجوب مقدّمی است، و بازگشت وجوب مقدّمی به وجوب تحصیل علم به فراغ ذمّه و دفع احتمال ترتب ضرر عقاب به سبب ترک یکی از آن دو است.

2- این وجوب (مقدّمی و ظاهری) ارشادی است و اصلا تقرّبی در آن وجود ندارد.

مثل: اوامر أطیعوا اللّه و أطیعوا الرّسول (که ارشادی اند چون از معلول تکلیف ناشی می شوند).

چرا که امتثال این گونه اوامر موجب تقرب نمی شود، و نزدیک کننده (به خدا) خود عبادت است (مثل خواندن نماز به قصد أقیموا الصلاه).

در اینجا نیز، مقرّب، نفس اطاعت واقعیّه ای است که مردّد میان دو فعل است.

پس: بفهم، زیرا که این مطالب، خالی از دقت و تأمل نمی باشد.

***

تشریح المسائل

* حاصل مطلب در (اذا سقط قصد التعیین لعدم التمکّن، فبایّهما ینوی الوجوب و القربه) چیست؟

طرح یک اشکال دیگر است مبنی بر اینکه:

در نیت عبادت سه امر معتبر است: قصد تعیین، قصد وجه و قصد قربت

حال: اگر در مورد علم اجمالی نیز، واقع بر ما منجّز باشد با این سه امر چه می کنید؟