متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 9 صفحه 635

1- فی النسخ:« و».

2- لم نقف علیه.

3- حکاه فی المعتبر( 2: 304) عن بعض الأصحاب، و استقر به الشهید فی البیان: 162، و الدروس 1: 175، و قوّاه الشهید الثانی فی الفوائد الملیّه 2: 390، و انظر مفتاح الکرامه 2: 390.

4- کذا فی النسخ، و المناسب:« لا تتعلّق».

یصحّ استناد العقاب إلیه؛ لعدم العلم به، و ترکهما جمیعا غیر ممکن حتّی یقال: إنّ العقاب علی ترکهما معا ثابت، فلا وجه لنفیه عن کلّ منهما.

و أمّا بناء علی وجوب الاحتیاط عند الشکّ فی الشرطیّه و الجزئیّه؛ فلأنّ وجوب الاحتیاط فرع بقاء وجوب الشرط الواقعیّ المردّد بین الفعل و الترک، و إیجابه مع الجهل مستلزم لإلغاء شرطیّه الجزم بالنیّه و اقتران الواجب الواقعیّ بنیّه الإطاعه به بالخصوص مع التمکّن، فیدور الأمر بین مراعاه الشرط المردّد، و بین مراعاه شرط الجزم بالنیّه.

و بالجمله: فعدم وجوب الاحتیاط فی المقام؛ لمنع اعتبار ذلک الأمر المردّد بین الفعل و الترک فی العباده واقعا فی المقام- نظیر القول بعدم وجوب الاحتیاط بالصلاه مع اشتباه القبله، لمنع شرطیّه الاستقبال مع الجهل- لا لعدم وجوب الاحتیاط فی الشکّ فی المکلّف به.

*** ترجمه

(تنبیه چهارم):

اشاره

در اینست که: اگر امر دائر شود بین شرط بودن شیئی (یعنی واجب بودنش) یا مانع بودن آن (یعنی حرام بودنش) یا بین جزء بودن عملی (یعنی واجب بودن آن) یا زیاد بودن و مبطله بودن آن (یعنی حرام بودنش). در تخییر در آن، به خاطر این که از قبیل دوران الامر در آن شی ء مشکوک (یعنی در جزء عمل و یا شرط عمل) بین وجوب و تحریم است، (که الاصل در اینجا البراءه عن الوجوب و الحرمه)، و یا در وجوب احتیاط به واسطه تکرار عبادت و انجام آن یک بار با جهر و بار دیگر بدون جهر (یعنی با اخفات)، دو قول وجود دارد:

(ذکر مثال در تبیین محلّ بحث)

مثال آن: 1- جهر به قرائت است در ظهر جمعه به جهت این که (عده ای) قائل به وجوب آن، و برخی قائل به اخفات و ابطال جهر شده اند.