متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 10 صفحه 216

1- القوانین 2: 47- 46.

2- الوسائل 1: 117، الباب 9 من أبواب الماء المطلق، الحدیث 1 و 2 و غیرهما.

3- الوسائل 1: 117، الباب 9 من أبواب الماء المطلق، الحدیث 4 و 7 و غیرهما.

ترجمه

فرق گذاشتن محقّق قمی میان دو مثالی که گذشت

و لکن مرحوم محقّق قمی رحمه اللّه بین این دو مثال (که قبلا ذکر گردید) فرق گذاشته است، آنجا که (در مثال حج) اعتراف کرده است به اینکه مانعی از اجراء اصل برائت از دین وجود ندارد، گرچه مستلزم وجوب حج شود، و حال آنکه (در آن یکی مثال یعنی عدم بلوغ ماء به حدّ کریت) با وجود اجرای اصالت عدم کریت، حکم به تنجّس این آب ننموده است. (چرا؟) به دلیل جمع میان این اصل (یعنی اصاله عدم الکرّیه از این آب از یک طرف) با اصاله الطهاره (همین آب از طرف دیگر).

و لکن عندنا (شیخ انصاری هستیم)، اصلا وجهی برای تفاوت میان این دو مسئله وجود ندارد.

(چرا که با اجرای اصل عدم در هر دو مسئله رفع مانع می شود و با رفع مانع در مثال حج، حج واجب می شود و در مثال آب، آب محکوم به نجاست می شود).

سپس مورد شک در به کرّیت رسیدن (این آبی که جناب فاضل در مثالش ذکر کرد دارای چند فرض است:):

1- آبی که مسبوق به عدم کریت است (یعنی قبلا کر نبوده و لکن بعدا مقداری برآن افزوده شده و لکن ما شک به کرّیت رسیدن آن داریم، درحالی که با نجس هم ملاقات کرده، و گفتیم که استصحاب می کنیم عدم الکرّیه را و نتیجه می گیریم نجاست آن را).

2- آبی که مسبوق به کرّیت است (یعنی قبلا کر بوده ولی اکنون مقداری از آن برداشته شده و درحالی که با نجس ملاقات کرده) شک در نقصان آن از جهت کریت است.

اصل در اینجا بقاء کریت است (یعنی برخلاف اصل قبلی که رفع المانع می کرد، اجرای اصل در این فرض ایجاد المانع کرده، حکم به طهارت آب در این فرض می شود).

3- و اگر (این آب)، مسبوق به حالی نباشد (یعنی حالت سابقه اش معلوم نیست بلکه مشکوک الکریه است، از طرفی هم با نجس ملاقات کرده، در آن دو وجه وجود دارد):

الف) پس در رجوع و برگشت به طهارت و پاک بودن این آب، از باب اینکه قبل از ملاقات پاک بوده و لکن پس از آن شک می کنیم که آیا ملاقات آن با نجس مؤثر در انفعال (یعنی رافع طهارت) بوده یا نه؟، شک در رافع بودن این ملاقات است برای طهارت (که استصحاب می کنیم بقاء طهارت را).

ب) و یا در رجوع به نجاست این آب، به خاطر اینکه ملاقات مقتضی برای نجاست است و