متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 23

1- العدّه 2: 758.

2- السید المرتضی فی الذریعه 2: 829- 832، و السیّد ابن زهره فی الغنیه( الجوامع الفقهیه): 486.

3- المحقق فی المعارج: 206- 208، و المعتبر 1: 32، و العلّامه فی مبادی الوصول: 250 و 251، و تهذیب الوصول: 105، و نهایه الوصول( مخطوط): 407.

4- الشهید الأول فی الذکری 1: 53، و القواعد و الفوائد 1: 132، و الشهید الثانی فی تمهید القواعد: 271.

5- المعالم: 232- 234.

6- العدّه 2: 757- 758.

7- لم نعثر علیه بعینه فی المجامیع الحدیثیه من الخاصه و العامّه. نعم، ورد ما یقرب منه فی عوالی اللآلی 1: 380، الحدیث الأول.

و من العجب أنّه انتصر بهذا الخبر الضعیف المختصّ بمورد خاصّ، و لم یتمسّک بالاخبار الصحیحه العامّه المعدوده- فی حدیث الاربعمائه- من أبواب العلوم.(1)

و أوّل من تمسّک بهذه الاخبار- فیما وجدته- والد الشیخ البهائی (قدس سره)، فیما حکی عنه فی العقد الطهماسبی،(2) و تبعه صاحب الذخیره(3) و شارح الدروس،(4) و شاع بین من تأخّر عنهم.(5)

نعم، ربّما یظهر من الحلّی فی السرائر الاعتماد علی هذه الاخبار؛ حیث عبّر عن استصحاب نجاسه الماء المتغیّر بعد زوال تغیره من قبل نفسه، ب: «عدم نقض الیقین الا بالیقین». و هذه العباره، الظاهر(6) أنّها مأخوذه من الاخبار.

ترجمه

اینکه استصحاب یک اصل عملی است و یا اماره ظنیّه)

سخن در بیان چند امر باقی ماند:

امر اوّل اینکه: [استصحاب یک اصل عملی است و یا اماره ظنیّه]

اشاره

1- استصحاب را همچون اصل برائت و قاعده اشتغال، از احکام ظاهریه و یا به تعبیر دیگر اصول تعبدیه که ثابت شده اند برای امری که متصف است به وصف، مشکوک الحکم بودن، به حساب آوردن، مبنی است بر استفاده آن از اخبار.

2- و امّا بنا بر اینکه استصحاب از احکام عقل باشد، یک دلیل ظنی اجتهادی است مثل قیاس و استقراء، بنا بر قائل بودن به آن دو.