متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 249

1- فی المصدر زیاده:« و القلب».

2- کذا فی التهذیب، و فی الوسائل:« علی جنبه».

3- التهذیب 1: 8، الحدیث 11، و الوسائل 1: 174، الباب الاوّل من أبواب نواقض الوضوء، الدیث الاوّل.

4- طه: 7.

5- الزمر: 7.

6- النمل: 40.

7- آل عمران: 97.

8- الانعام: 89.

9- یوسف: 77.

کُذِّبَتْ)،(1) إلی غیر ذلک.

فمعنی الروایه: إن لم یستیقن أنّه قد نام فلا یجب علیه الوضوء؛ لانّه علی یقین من وضوئه فی السابق، و بعد إهمال تقیید الیقین بالوضوء و جعل العلّه نفس الیقین، یکون قوله (علیه السلام): «و لا ینقض الیقین» بمنزله کبری کلّیه للصغری المزبوره.

هذا، و لکنّ مبنی الاستدلال علی کون اللام فی «الیقین» للجنس؛ إذ لو کانت للعهد لکانت الکبری- المنضمّه إلی الصغری- «و لا ینقض الیقین بالوضوء بالشکّ»، فیفید قاعده کلیّه فی باب الوضوء، و أنّه لا ینقض إلّا بالیقین بالحدث، و «اللام» و إن کان ظاهرا فی الجنس، الّا أنّ سبق یقین الوضوء ربّما یوهن الظهور المذکور، بحیث لو فرض إراده خصوص یقین الوضوء لم یکن بعیدا عن اللفظ.

ترجمه

(سنّت)

3- و امّا دلیل سوّم: اخبار مستفیضه است:

1- از جمله این اخبار صحیحه مضمره زراره است

اشاره

، که این مضمره بودن روایت، ضرری به آن نمی زند.

زراره از امام علیه السّلام می پرسد: یا ابن رسول اللّه، شخصی وضو ساخته و آماده نماز شده است، و لکن قبل از نماز، لشکر خواب بر او هجوم برده، یک یا دو چرت زده است. آیا این امر سبب می شود که وضوی این شخص باطل گردیده و دوباره باید وضو بگیرد یا نه؟ امام علیه السّلام در پاسخ می فرماید: ای زراره گاهی چشم می خوابد (که این خواب به چرت زدن حاصل می شود) و لکن گوش و قلب انسان بیدار است (به نحوی که صداها را می شنود و مطالب را درک می کند)، وقتی چشم و گوش هر دو خوابیدند، آنگاه بر شخص متوضی تجدید وضو لازم می شود.

زراره می پرسد: یا ابن رسول اللّه: آیا اگر در اطراف این شخص چیزی حرکت داده شود و جابجا گردد و او ملتفت نشود همین اندازه اماره و نشانه نوم شرعی است و باید دوباره وضو بگیرد؟