متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 285

1- شرح الوافیه( مخطوط): 361.

و ربّما یورد علی إراده العموم من الیقین: أنّ النفی الوارد علی العموم لا یدلّ علی السلب الکلّی.(1)

و فیه: انّ العموم مستفاد من الجنس فی حیّز النفی؛ فالعموم بملاحظه النفی کما فی «لا رجل فی الدار»، لا فی حیّزه کما فی «لم آخذ کلّ الدراهم»، و لو کان اللام لاستغراق الافراد کان(2) الظاهر- بقرینه المقام و التعلیل و قوله: «أبدا»- هو إراده عموم النفی، لا نفی العمم.

و قد اورد علی الاستدلال بالصحیحه بما لا یخفی جوابه علی الفطن.(3)

و المهمّ فی هذا الاستدلال إثبات إراده الجنس من الیقین.

ترجمه

بیان فقه الحدیث روایت دوم

اشاره

بیان فقه الحدیث روایت این است که: مورد استدلال به این روایت به دو صورت محتمل است:

1- اینکه مورد سؤال در روایت این باشد که پس از نماز نجاستی را ببیند، که می داند، همان نجاستی است که قبل از نماز بوده، ولی بر او مخفی مانده است، که در این صورت:

1- مراد از یقین، یقین به طهارت، قبل از پیدایش ظنّ و شکّ در هنگام وارد شدن به نماز است.

2- و مراد از شکّ، همان شکّ حاصله به هنگام ورود به نماز است.

امّا: نشکستن آن یقین (قبل از نماز) با آن شکّ (قبل از نماز) فقط صلاحیت مشروعیت بخشیدن به ورود به عبادتی را دارد که مشروط به طهارت است، و شکّ در داشتن طهارت دارد؛ و امتناع و خودداری از ورود در نماز، شکستن آثار این طهارت متیقّن است، نه اینکه عدم وجوب