متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 290

2- و امّا اینکه چرا عدم الإعاده بر استصحاب بار نمی شود، یعنی این صغری و کبری نمی تواند علّت برای عدم وجوب اعاده، آن هم نسبت به کسی که پس از نماز یقین دارد که در لباس نجس نماز خوانده باشد بخاطر اینست که: اعاده کردن برای چنین شخصی از باب نقض یقین به شکّ نیست تا مشمول قانون استصحاب باشد و امام بفرماید لا تنقض الیقین بالشک.

بلکه از باب نقض یقین به یقین است. پس چگونه امام علیه السّلام عدم اعاده را معلّل ساخته به اینکه: لانک کنت علی یقین ...

* قبل از طرح سؤال بعدی مقدمه بفرمائید چه بحث مبنائی در رابطه با نجاست در اینجا مطرح است؟

این بحث که آیا نجاست:

1- از موانع واقعیه و نفس الامری است یعنی وجود واقعی آن مضر و مبطل عمل است چه مکلّف علم و التفات به آن داشته باشد یا نه؟ و در نتیجه: اگر مکلف از روی جهل و غفلت هم آن را رفع نکند، عبادت را باطل می کند.

2- و یا اینکه از موانع علمیه و ذکریه است که عند العلم و الالتفات مانعیت دارد و در نتیجه:

اگر مکلّف جاهل و یا غافل بود مانعیت نداشته و عمل او باطل نباشد تا اعاده لازم داشته باشد.

* باتوجّه به مطلب فوق مراد از (بناء علی انّ من آثار حصول الیقین ...) چیست؟

این است که اشکال مذکور بر مبنای اوّل وارد است که چرا امام علیه السّلام فرموده: لا تعید در حالی که علی القاعده باید می فرمود: تعید.

امّا: بر مبنای دوّم ایراد مزبور وارد نمی باشد، چرا که عمل این فرد تام الاجزاء و الشرائط است و لا تعید، حرفی بجاست.

* غرض از (ربّما یتخیّل: حسن التعلیل لعدم الاعاده ...) چیست؟

این است که: برخی خیال کرده اند که این تعلیل، یعنی معلل ساختن عدم اعاده به قانون استصحاب، تعلیلی کاملا پسندیده و بر وفق مراد است.

به عبارت دیگر: عدم الإعاده، اثر استصحاب است، منتهی اثری مع الواسطه و نه بلاواسطه.

به عبارت دیگر می گویند:

1- از طرفی فرض بر این است که: این فرد قبل از نماز یقین سابق به طهارت و شکّ لا حقّ در بقاء داشته است، که در این مرحله، ارکان استصحاب تام بوده، استصحاب جاری کرده است.

پس به برکت استصحاب یک امری ظاهری برای او درست شده است که: ابن علی طهارتک