متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 340

1- الخصال: 619، و الوسائل 1: 175- 176، الباب 4 من أبواب نواقض الوضوء، الحدیث 6.

2- المستدرک 1: 228، الباب الأول من أبواب نواقض الوضوء، الحدیث 4.

3- البحار 2: 272.

4- المناسب:« فی عدالته»، کما فی بعض النسخ و لکن شطب علیها.

و یؤیّده: أنّ النقض حینئذ محمول علی حقیقته؛ لانّه رفع الید عن نفس الآثار التی رتّبها سابقا علی المتیقّن، بخلاف الاستصحاب؛ فانّ المراد بنقض الیقین فیه رفع الید عن ترتیب الآثار فی غیر زمان الیقین، و هذا لیس نقضا للیقین السابق، إلّا إذا. اخذ متعلّقه مجردا عن التقیید بالزمان الاوّل.

و بالجمله: فمن تأمّل فی الروایه، و أغمض عن ذکر بعض(1) لها فی أدلّه الاستصحاب، جزم بما ذکرناه فی معنی الروایه.

ترجمه

(استدلال به روایت خصال و یک روایت دیگر بر حجیّت استصحاب)

اشاره

و از جمله احادیثی که برای حجیّت استصحاب بدان استدلال شده است:

1- روایتی است در کتاب خصال (که مرحوم شیخ صدوق)، با سند خود، از محمّد بن مسلم از امام صادق علیه السّلام، از امیر المؤمنین نقل نموده که آن حضرت فرمودند:

- «من کان علی یقین فشکّ، فلیمض علی یقین، فانّ الشکّ لا ینقض الیقین»(2)

و در روایت دیگری امیر المؤمنین علی علیه السّلام فرمودند:

- «من کان علی یقین فاصابه الشک، فلیمض علی یقینه؛ فانّ الیقین لا یدفع بالشکّ»(3)

علامه مجلسی در بحار الانوار آن را در سلک اخباری قرار داده است که از آنها قاعده کلّی استفاده می شود.

(مناقشه شیخ انصاری در استدلال به این دو روایت)

می گویم: پنهان نیست که شکّ و یقین با هم جمع نمی شوند؛ مگر اینکه یکی از آنها دیگری را نقض نماید؛ بلکه ناچار باید اختلاف داشته باشند.