متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 365

1- تنقیح الاصول، ج 4، ص 64.

2- فوائد الاصول، ج 4، ص 366.

این است که: از ظاهر جمله (صم للرؤیه، و افطر للرؤیه) فهمیده می شود که این دو متفرّع بر عبارت (الیقین لا یدخله الشک) می باشند. در این صورت احتمال داده می شود که: 1- مراد سؤال کننده از یوم الشک، مطلق یوم الشک باشد، چه آخر شعبان باشد و یا اوّل رمضان. و احتمال داده می شود که مراد 2- روز شکّ میان شعبان و رمضان و یا 3- میان رمضان و شوال باشد که علی الظاهر احتمال سوّم بعید است.

باقی ماند دو احتمال که هریک از این دو احتمال باشد، پاسخ با ملاحظه دو تفریع داده شده است بدین معنا که: مراد از مطلق یوم الشک، اوّل رمضان یا آخر آن می باشد.

عبارت الیقین لا یدخله الشک جز بر استصحاب منطبق نمی شود. چرا که استصحاب داخل نشدن رمضان و داخل نشدن شوال تا رؤیت هلال برآن متفرّع می شود.(1)

سپس در جای دیگر می فرماید: این ها اخباری است که در باب مورد بحث وارد شده و از آن حجیّت استصحاب استفاده می شود.(2)