متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 485

داریم و لذا استصحاب می کنیم عدم تذکیه آن را. از این استصحاب عدم تذکیه نتیجه می گیریم یک موضوع وجودی را و می گوئیم: این حیوان مات حتف انفه.

سپس اثر شرعی حرمت و نجاست را بر همین امر وجودی مترتب می کنیم. استصحاب به این منظور جاری نمی شود، چرا که اصل مثبت است.

3- گاهی نیز عدم تذکیه را استصحاب می کنیم تا اینکه اتصاف یک موضوع دیگری را به این وصف عنوان عدمی اثبات کنیم و سپس اثر شرعی را برآن موضوع دیگر مترتب سازیم، فی المثل در روایات آمده است که:

1- کلّ ما تقذفه المرأه من الدم اذا لم یکن حیضا فهی استحاضه.

هر خونی که زن مشاهده می کند اگر خون حیض نباشد، پس خون استحاضه است.

2- فلان خانم تا به امروز خون ندیده بود و مثلا پاک بود، لکن اکنون خون دیده است و شکّ دارد که آیا حائض است یا نه؟ اگر این خانم بخواهد، عدم حیضیت خودش را استصحاب کند و از این استصحاب عدم حیضیت بخواهد نتیجه بگیرد که این خونی که اکنون دیده، خون استحاضه است، پس احکام استحاضه را دارد، اصل مثبت است و جاری نیست. چرا؟ زیرا ایشان:

1- کلّی عدم حیضیت مرئه را استصحاب کرد و سپس در خصوص این خون خارجی عدم حیضیت را نتیجه گرفت و اثر را برآن بار کرد که این اصل مثبت است و لذا جاری نمی شود.

بله، اگر این خانم از اوّل خون می دیده درحالی که استحاضه هم بوده است و لکن اکنون شکّ دارد که آیا می تواند در خود آن خون خارجی استصحاب عدم جاری کند یعنی بگوید: این خون تاکنون که خون حیض نبود، از حالا به بعد هم خون حیض نیست سپس، صغرای را که از طریق استصحاب درست کرد، صغرای قیاس کرده بگوید:

1- این خون تاکنون که خون حیض نبوده از اکنون به بعد هم خون حیض نمی باشد. سپس کبرای کلّی را ضمیمه کرده بگوید:

2- کلّ دم لیس حیضا فهو استحاضه

پس: این خون، خون استحاضه است و احکام شرعیّه برآن مترتب می شود.

* غرض شیخنا از (و سیجی ء نظیر هذا الاستصحاب ...) چیست؟

این است که نظیر استصحاب فوق را در امور وجودیّه هم داریم فی المثل:

1- آب حوض خانه شما کرّ است، خانواده مقداری از آن را مصرف می کند.

2- پس از این مصرف شما شکّ می کنید در بقاء کریّت آن.