متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 557

متن

ثمّ أجری ما ذکره- من تعارض استصحابی الوجود و العدم- فی مثل: وجوب الصوم إذا عرض مرض شکّ فی بقاء وجوب الصوم معه، و فی الطهاره إذا حصل الشک فیها لاجل المذی، و فی طهاره الثوب النجس إذا غسل مرّه.

فحکم فی الاوّل بتعارض استصحاب وجوب الصوم قبل عروض الحمّی و استصحاب عدمه الاصلی قبل وجوب الصوم، و فی الثانی بتعارض استصحاب الطهاره قبل المذی و استصحاب عدم جعل الشارع الوضوء سببا للطهاره بعد المذی، و فی الثالث بتعارض استصحاب النجاسه قبل الغسل و استصحاب عدم کون ملاقاه البول سببا للنجاسه بعد الغسل مرّه، فیتساقط الاستصحابان فی هذه الصور، إلّا أن یرجع إلی استصحاب آخر حاکم علی استصحاب العدم، و هو عدم الرافع و عدم جعل الشارع مشکوک الرافعیّه رافعا.

قال: و لو لم یعلم أن الطهاره ممّا لا یرتفع إلّا برافع، لم نقل فیه باستصحاب الوجود.

ثمّ قال: هذا فی الامور الشرعیّه، و اما الامور الخارجیّه- کالیوم و اللیل و الحیاه و الرطوبه و الجفاف و نحوها مما لا دخل لجعل الشارع فی وجودها- فاستصحاب الوجود فیها حجه بلا معارض؛ لعدم تحقّق استصحاب حال عقل معارض باستصحاب وجودها، انتهی.

ترجمه

سپس جناب نراقی: آنچه را در تعارض دو استصحاب وجودی و عدمی ذکر نموده

اشاره

در مثل واجب بودن روزه جاری می داند که: هرگاه بیماری بر او عارض شود و شکّ در واجب بودن آن به جهت خروج مذی نماید، یا شکّ در طهارت پیراهن نجس با یک بار شستن کند، در مورد اوّل حکم به تعارض استصحاب وجوب روزه پیش از بیمار شدن و استصحاب عدم اصلی آن قبل از