متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 621

1- احکام شرعیّه ای که در مورد حکم عقل وارد شده و صددرصد ارشادی و به تبع حکم عقل اند مثل مثال رد الامانه واجب.

در اینجا استصحاب در حکم شرعی به همان دلیلی که در حکم عقلی جاری نبود، جاری نیست، یعنی در این گونه احکام، موضوع من جمیع الجهات مبیّن و مفصّل است.

2- احکام شرعیّه ای که در مورد حکم عقل وارد شده است و لکن به تبع عقل و به مناط عقلی نمی باشند بلکه روی مناط دیگری وارد شده اند. فی المثل:

1- عقل می گوید: صبی، به مناط عدم تمیز مکلّف نیست.

2- شرع هم می گوید: صبی مکلّف نیست و لکن به مناط عدم بلوغ.

پس: در مواردی حکم شرعی مستند به حکم عقلی نیست. و در این گونه موارد است که استصحاب در احکام شرعیّه جاری می شود. چنانکه در پاسخ به صاحب فصول در بیان تقسیمات استصحاب آن را بیان کردیم.

3- احکام شرعیّه ای که صددرصد مستقله هستند و عقل در آنجا ادراکی ندارد مثل سببیّت وضو برای طهارت و یا ملاقات برای نجاست و ...

در این گونه موارد نیز بلااشکال استصحاب با همان بیانی که در فرق قضایای عقلیّه با شرعیّه گفته آمد، جاری می شود.

***