متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 11 صفحه 72

1- العنوان منّا.

2- مثل المحقق فی المعتبر 1: 32، و الشهید الاوّل فی القواعد و الفوائد 1: 132، و الشهید الثانی فی تمهید القواعد: 271، و الفاضل الجواد فی غایه المأمول( مخطوط): الورقه 128، و المحدّث البحرانی فی الدرر النجفیّه: 34، و الحدائق 1: 51.

ترجمه

امر ششم در تقسیم استصحاب است

اشاره

به اقسام (نه گانه ای) تا معلوم شود که اختلاف و نزاع در مسئله استصحاب، در تمام استصحابات (اعمّ از جاری شونده در امور وجودیّه و عدمیّه) است، و یا اینکه نه تنها در برخی از استصحابات (یعنی جاری شونده در امور وجودیّه) است، و لذا می گوئیم برای استصحاب:

1- تقسیمی به اعتبار و لحاظ مستصحب است.

2- تقسیم دیگری به اعتبار دلیلی است که دلالت بر استصحاب دارد.

3- و تقسیمی هم به اعتبار شکّ در مستصحب است.

(تقسیم استصحاب به اعتبار مستصحب)

اشاره

استصحاب به اعتبار مستصحب از وجوه مختلفی قابل تقسیم است:

[وجه اول: مستصحب گاهی یک امر وجودی و گاهی هم یک امر عدمی می باشد]

اشاره

و امّا وجه اوّل: از این جهت است که مستصحب گاهی یک امر وجودی می باشد، مثل وجوب یک شی ء (مثلا نماز یا روزه) یا طهارت و پاکی یک شی ء است و یا رطوبت و تری یک جامه است و نحو ذلک، و گاهی هم یک امر عدمی می باشد، که این امر عدمی خود بر دو قسم است:

یکی از این دو قسم: عدم اشتغال ذمّه است به تکلیف شرعی، که برخی از آن تعبیر می کنند به برائت اصلیه و اصاله النفی.

و قسم دوّم: امر عدمی (عرضی و غیر اصلی) است که غیر از امر عدمی اصلی است، مثل:

اصالت عدم نقل لفظ از معنایش و اصالت عدم القرینه و عدم موت زید و رطوبت جامه و حدوثی که موجب وضو و غسل است و نحو ذلک.

و در اینکه استصحابات وجودیّه محل نزاع و اختلاف اند، اختلافی بین علماء وجود ندارد.

***