متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 107

پس:همچنان که اصل بقای ثابت(یعنی عدم حائل)است،همچنین اصل عدم مثبت(یعنی عدم حصول قتل)است.

2-و به اینکه در اخبار این باب یعنی استصحاب،چیزی که دلالت کند بر حجیّت استصحاب نسبت به مثبت(یعنی آثار شرعیّه)وجود ندارد.چرا؟

زیرا اخبار استصحاب سوق دهنده ذهن به تفریع و ترتیب احکام و آثار شرعیّه است و نه غیر شرعیّه(مثل نمو و نبات)،گرچه(این آثار عادیّه و عقلیّه)به دنبال دارد آثار شرعیّه را(مثل استصحاب حیات و اثبات نمو که اثری غیرشرعی بوده و نتیجه می دهد وجوب تصدّق را که یک اثر شرعی است).

مناقشۀ شیخرهدر تعلیل اوّل صاحب فصول:

شکّی نیست در اینکه اگر بنابراین باشد که جریان اصل در ملزوم(یعنی سبب)برای اثبات لازم عادی(یعنی مسبّب،چه شرعی باشد و چه غیرشرعی)قابل باشد،دیگر وجهی برای اجرای مجدّد اصل در عدم لازم(یعنی جانب مسبّب)وجود نخواهد داشت.چرا؟

زیرا که اصل سببی حاکم بر اصل مسبّبی است(و وقتی در سبب اصل جاری می شود دیگر جائی برای اجرای اصل در مسبب وجود ندارد،چه اثر شرعی باشد و چه غیرشرعی و چه با واسطه باشد و چه بلاواسطه).

پس:بنابر آنچه که حقّ است.(سخن از)تعارض(در اینجا)معنا ندارد،و جناب صاحب فصول خود اعتراف دارد به حکومت اصل در ملزوم(که اصل سببی باشد)بر اصل در لازم که اصل مسبّبی)باشد.

در نتیجه:اصاله الطهاره(در لحم مشکوک در آن مثال مشهور)با اصالت عدم تذکیه تعارض نمی کند(و لذا یححم بالنّجاسه و الحرمه).

بنابراین:اگر بنا گذاشته شود بر معارضه(اصل سببی با اصل مسبّبی)دیگر تفاوتی میان لوازم شرعیه و عادیه وجود ندارد و همیشه باید که تعارض کنند،(و لذا اگر شما در اینگونه موارد اصل سببی را حجّت می دانید و مسبب را از آن نتیجه می گیرید،نمی توانید دوباره در مسبب اصل جاری کرده و نقیض آن را نتیجه بگیرید،تا در نتیجه تعارضا و تساقطا).

مناقشۀ شیخ در تعلیل دوّم صاحب فصول

و امّا این سخن ایشان که فرمود:در اخبار این باب...الخ

1-اگر از این سخن(یعنی تعلیل دوم)،عدم دلالت این اخبار بر ترتّب لوازم غیرشرعیّه را اراده