متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 11

پاسخ شیخ به ایرادات مزبور

و اما اولی(یعنی عوض شدن موضوع)مدخلیّتی در تفاوت بین آثار(و احکام)ثابت و منجّزۀ عنب و(احکام)معلّقۀ آن ندارد(یعنی که اگر عوض شده هردو باید عوض شده باشد و چنانچه عوض نشده باشد برای هیچ یک عوض نشده است و لذا اگر در ملکیّت همین عنب شک گردید استصحاب جاری کنید).

و امّا:(مانع)دوّم(که تعارض استصحاب باشد)باطل است،چراکه استصحاب حرمت(تعلیقی) بر فرض غلیان،حکومت دارد بر استصحاب اباحۀ قبل از غلیان(چونکه شک ما در بقاء حلیّت زبیب پس از به جوش آمدن،مسبب است از شک ما در اینکه آیا حرمت علی فرض الغلیان که در عنب بود،در زبیب هم هست یا نه؟)

رأی جناب شیخ در استصحاب تعلیقی

پس:تحقیق(عالمانه)این است که:فرض بین احکام تنجیزیّه و تعلیقیّه در جریان استصحاب و در اعتبار آن از این جهت که آیا استصحاب از باب ظنّ حجّت است و یا تعقّلا حجّت است،میان انحاء تحقّق مستصحب(که آیا مستصحب منجّزا تحقّق دارد مثل حلیّت،و یا معلّقا تحقّق دارد مثل حرمت)،وجود ندارد.

بنابراین:هر نحوۀ تحقّق وجودی(اعمّ از وجود معلّق و یا وجود منجّز)که برای مستصحب، ثابت شود و در از بین رفتن آن شک حاصل شود،اصل بقاء آن است،مضافا بر اینک(در مطلب قبل)دانستی که ملازمه،یعنی سببیّت ملزوم بر لازم(که همان سببیّت غلیان بر حرمت باشد بالفعل (در هر آنی)موجود است،چه ملزوم(در خارج)یافت بشود یا که یافت نشود.زیرا که صادق بودن قضیّۀ شرطیّه،متوقّف بر صدق(و تحقّق)شرط،نیست،و این استصحاب تعلیقی نیز متوقّف بر وجود ملزوم(یعنی جوش آمدن زبیب)نمی باشد.

بله،اگر اثبات وجود این حکم به حرمت در زمان دوم(یعنی نقدا)اراده شود احراز ملزوم (یعنی غلیان)در آن معتبر و لازم است تا اینکه لازمه اش(یعنی حرمت)به برکت استصحاب بر آن مترتّب شود.

البته:گاهی شک در وجود ملزوم(یعنی غلیانی که مؤثر در حرمت است)به دلیل عدم تعیّن آن یعنی مطلق بودن غلیان در آن لاحق و احتمال مدخلیّت غلیان در اثر حرارت(مثلا)خورشید و....