متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 12

تشریح المسائل:

*حاصل مطلب در(اقول لا اشکال...الخ)چیست؟

در حقیقت دیدگاه خود شیخ در استصحاب تعلیقی و دادن دو پاسخ به ایراد و اشکال سیّد صاحب ریاض در مسأله است:

پاسخ اوّل این است که:

اگر مراد شما این است که حکم تعلیقی اصلا وجود ندارد و هیچگونه تحقّقی در زمان سابق نداشته است،رأی شما غیرقابل قبول است.چرا؟

زیرا:وجوب کلّ شیء بحسبه،یعنی که برخی از وجودات،وجود مطلق و بدون قید و شرط اند، و برخی دیگر وجود مقیّد و علی تقدیر می باشند،و لذا مطلق الوجود،مقسم این دو قسم است،پس شما نمی توانید بگوئید:وجود مقیّد و علی تقدیر،وجود نیست و عدم است.چرا؟

زیرا:وجود مقیّد با عدم مطلق تناقض دارد،و لذا وجود تقدیری هم نوعی از وجود است،لکن خصوصیّتش،تعلیقی بودنش می باشد.

پس:حرمت قبلا موجود بوده است،منتهی بعد غلیان و جوش آمدن،و شکّی هم که بعدا در مورد آن برای ما حاصل می شود،شکّ در بقاء است،و جریان استصحاب در آن بلااشکال است.

و اگر مراد شما این است که:حکم تعلیقی نیز یک نحوه ای از وجود است و برای او هم حظّی و بهره ای از وجود دارد،و لکن این نوع از وجود برای استصحاب کافی نیست بلکه برای استصحاب حتما باید پای وجود تنجیزی در میان باشد،در پاسخ به شما می گوئیم:

چه استصحاب از باب حکم عقل حجّت باشد و چه از باب اخبار،دلیلی وجود ندارد که حتما باید وجود سابق،یک وجود تنجیزی باشد و وجود تعلیقی کفایت نمی کند.چرا؟

زیرا اطلاقات اخبار شامل هر دو فرض می شود،و لذا حکم تعلیقی حرمت علی تقدیر الغلیان نیز جاری می شود.

و امّا پاسخ دوّم به ایراد و اشکال شما این است که:در قضایای شرطیّه سه چیز وجود دارد:

1-ملزوم 2-لازم 3-ملازمه

البته،امکان دارد که ملزوم در اینگونه قضایا فعلیّت نداشته باشد و یا اصلا موجود نشود که در نتیجه لازم نیز تحقّق نمی یابد.لکن ملازمه در چنین قضایائی همیشه و همه جا فعلیّت داشته و صادق است.