متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 122

3-پسر اوّل و یا به تعبیر دیگر پسر بزرگ تر او مثلا در اوّل ماه شعبان اسلام آورده و حال آنکه در آن زمان هنوز پدرشان زنده بود و بعدها مرده است.

پس:نسبت به این پسر مانع از ارث منتفی است و او از پدر خود ارث می برد.

4-پسر دوم و یا کوچک تر در اوّل ماه رمضان اسلام آورده است و لکن ما نمی دانیم که پدر آنها تا اوّل رمضان و زمان اسلام آوردن پسر کوچک تر زنده بوده است یا نه؟

پس:تاریخ اسلام آوردن هر دو برادر مضبوط و برای ما معلوم است و نیازی به جریان اصل نمی باشد و لکن نزاع و اختلاف بر سر تاریخ مرگ پدر است،بدین معنا که:

1-پسر بزرگ تر می گوید:پدرمان در اواسط ماه شعبان از دنیا رفت که در نتیجه باید برادر کوچک تر در آن موقع مسلمان نبوده باشد و به دلیل کفرش ارثی به او نرسد و تمام ترکه از آن پسر بزرگ تر باشد.

2-در مقابل پسر کوچک تر می گوید که خیر،موت پدرمان در اوائل و یا اواسط ماه رمضان اتفاق افتاده و در آن موقع من مسلمان شده بودم و لذا از پدر ارث می برم و باید ترکه را تنصیف کنیم.

حال سؤال این استکه:فتوای حضرات فقهاء در این فرع فقهی چیست آیا باید که ترکه تنصیف شود یا نه؟

*دلیل آنها چیست؟

می گویند:تاریخ اسلام آوردن این دو پسر که معلوم است،چرا که می دانیم پسر اوّلی در اوّل شعبان اسلام اختیار کرده و پسر دومی در اوّل رمضان و لذا در اینجا شکی وجود ندارد تا نیازی به اجرای اصل باشد.

در اینکه اسلام آوردن پسر اوّلی در زمان حیات پدر بوده است نیز تردید نداریم چراکه یکی از آن دو مدّعی است که در اواسط شعبان مرده است و دیگری ادعا می کند که در اواسط و یا اوائل رمضان مرده است.

پس:انما الکلام در مورد حیات و موت پدر است که ایا به هنگام اسلام آوردن پسر دوم در قید حیات بوده است یا نه؟

حضرات فقهاء می گویند در این مورد که مورد شک است استصحاب جاری کرده بگوئید:

آیا این پدر تا اوّل رمضان که تاریخ اسلام آوردن پسر دوم است حیات داشته است یا نه؟

استصحاب می کنیم بقاء حیات او را و می گوئیم که بله تا زمان اسلام وارث دوّم زنده بوده است.