متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 172

بله،احکام وجود مطلق آن در زمانی از دو زمان بر آن مترتّب می شود(فی المثل نذر کرده است که هروقت که این حوض،کرّ بود یک درهم به فقیر بدهد،اجمالا می داند که یا روز پنج شنبه کرّ شده یا روز جمعه،باید که درهم را بدهد)

چنانکه گاهی می دانیم که این آبی که در حوض است قبل از روز پنج شنبه کرّ نبود،پس اجمالا علم پیدا می کنیم که پس از آن(یعنی روز جمعه)کرّ شد و پس از کرّ شدن(دوباره)کریّتش از بین رفته(و قلیل شده یا در روز پنج شنبه و یا در روز جمعه)

می گوئیم:اصل این است که در روز پنج شنبه به کریّت نرسید،و لکن با این اصل کریّت آن در روز جمعه اثبات نمی شود(چراکه می شود اصل مثبت)

در نتیجه:حکم نمی شود به طهارت لباس نجسی که در یکی از آن دو روز یعنی پنج شنبه و یا جمعه در آب این حوض افتاده است.چرا؟

زیرا اصل این است که نجاست آن هنوز باقی است و اصلی نداریم که حاکم بشود بر استصحاب نجاست.

بله،اگر این لباس نجس در یکی از این دو روز در آن آب بیفتد از باب انغسال لباس بوسیلۀ دو آب مشتبه،حکم به طهارت آن می شود.

*** تشریح المسائل مقدمه باید بدانیم که ما بطور کلّی:

1-گاهی در اصل حدوث یک حادث شک داریم که در اینصورت،اصل عدم آن امر حادث است،لکن به شرط اینکه دارای اثر شرعی باشد و یا اینکه اصل مثبت را حجّت بدانیم.

2-گاهی هم به اصل حدوث یقین داریم،لکن شک ما در تقدّم و تأخّر آن امر حادث است، منتهی این فرض خود بر دو قسم است:

الف-گاهی آن امر حادث را نسبت به زمان مورد ملاحظه قرار می دهیم،فی المثل:

یقین داریم که موت زید حادث شده است و لکن نمی دانیم که سرآغاز و مبدء حدوث موت زمان متقدّم یعنی روز پنج شنبه است و یا زمان متأخر یعنی روز جمعه است؟

و یا فی المثل:یقین داریم که آب این حوض امروز که جمعه است کرّ است،لکن نمی دانیم که آیا همین امروز به حدّ کرّ رسیده است و یا از دیروز یعنی پنج شنبه به کریّت رسیده بود؟