متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 198

الساعه أو بعدها،فالأصل عدم الحدث فیما قبل السّاعه،لکن لا یلزم من ذلک ارتفاع الطّهاره المتحقّقه فی السّاعه الاولی،کما تخیّله بعض الفحول. (1)

و إن کان مجهولا کان حکمه حکم أحد الحادثین المعلوم حدوث أحدهما إجمالا،و سیجیء توضیحه. (2)

ترجمه

قول دوّم

قول دوم در این مسأله:

عمل نکردن به این اصل در مسألۀ(مورد بحث)و الحاق صورتی است که یکی از دو امر حادث مجهول التاریخ است به صورتی که هر دو امر حادث مجهول التاریخ اند.

و برخی از معاصرین یعنی صاحب جواهر به تبع از کاشف الغطاء صاحب مفتاح الکرامه به مسألۀ فوق تصریح کرده است،درحالیکه:

1-استشهاد کرده اند به اینکه جمعی از علما در مسأله جمعتین و مسألۀ طهارت و حدث و مسألۀ موت متوارثین،تفصیل نداده و بطور مطلق گفته اند که یتوقّف.

2-استدلال کرده به اینکه صفت تأخّر امری نیست که مطابق با اجرای اصل باشد(یعنی که نمی شود آن را استصحاب اثبات کرد)

مرحوم شیخ می فرماید:

و(امّا)ظاهر این استدلال حضرات،همان مطلبی است که ما ذکر کرده و گفتیم که احکام و آثار صفت تأخّر و محقّق بودن مجهول التاریخ پس از معلوم التّاریخ(با استصحاب)مترتّب(و ثابت) نمی شود.

امّا ظاهر استشهاد ایشان به عدم تفصیل اصحاب در مسائلی که ذکر شد ارادۀ این مطلب است که هیچ اثری بر علم به تاریخ حدوث یکی از دو امر حادث مترتب نیست.و لذا:

اگر فرض کنیم که به موت زید در روز جمعه علم داریم و لکن در حیات فرزند او در آن روز شک کنیم،اصل بقاء حیات فرزند اوست.

پس حکم می شود برای او به ارث بردن از پدرش.