متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 221

ترجمه

تنبیه هشتم

اشاره

(در اینکه آیا استصحاب صحت در عبادت به هنگام عروض مفسد جاری می شود یا نه؟)

گاهی به هنگام شک در یک مفسدی در عبادت،صحت عبادت استصحاب می شود مثل:فقدان (و یا ترک یک عملی مثل قنوت مثلا)که در اعتبار وجود آن در عبادت شک می شود و یا در اعتبار عدم یک عمل(مثل قهقه مثلا)در عبادت شک می شود.

درحالیکه تمسّک به استصحاب صحت در میان علماء از جمله شیخ طوسی،حلّی،محقّق و علاّمه و غیر اینها اشتهار یافته است.

و امّا تحقیق در مطلب و تبیین مورد و محلّ اجرای این اصل این است که:بلا تردید مراد از صحّت مستصحب در اینجا صحّت همۀ اجزاء عمل نیست چراکه فرض ما این است که:تمسّک به این اصل به هنگام شک در اثناء عمل است.

بیان مطلب:

و امّا مراد از صحّت اجزاء سابقه:

1-یا(به معنای)موافقت آنها با امری است که به آنها تعلّق گرفته است.

2-و یا(به معنای)ترتّب اثر بر آن اجزاء است.

و امّا موافقت این اجزاء(در انجام آنها)با امری که به آنها تعلّق گرفته است به حسب فرض مقطوع و مسلّم است،اعم از اینکه این عمل(مثلا نماز پس از عروض یک عارض)فاسد شده باشد یا نه،صحیح باشد.چرا؟

به خاطر اینکه فساد عمل(یعنی نماز)موجب خروج اجزائی که بر طبق امر تعلّق گرفته به آنها انجام گرفته اند،از آن صحت نمی شود،چرا که الشیء لا ینقلب عمّا وقع علیه.

و امّا(در رابطۀ با)معنای ترتّب اثر برای صحت(باید گفت که)این معنا برای جزء از آن جهت که جزء است ثابت نمی باشد(مثلا سرکه به تنهائی سکنجبین نمی شود)،مگر جزء به نحوی انجام شود که اگر اجزاء باقیه(مثلا عسل)با تمام شرائط معتبره به آن ضمیمه شود کلّ(که سکنجبین باشد)حاصل شود در برابر آن جزء فاسد(مثلا سرکه فاسد)و آن جزئی است که از انضمام بقیۀ اجزاء و شرائط به آن کلّ حاصل نمی شود.

معلوم است که این اثر(قابلیّت داشتن)در این جزء(انجام شده)دائمی است،اعمّ از اینکه قطع