متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 239

تشریح المسائل:

*محور بحث در تنبیه نهم پیرامون چه امری است؟

پیرامون جریان استصحاب در امور عقیدتی و به تعبیر دیگر اعتقادیات است.

*پس مراد شیخ از(لا فرق فی المستصحب...الخ)چیست؟

آن است که:بطور کلی در باب استصحاب چنانکه در تنبیهات قبلی هم گذشت:

1-گاهی مستصحب ما از موضوعات خارجیه است،مثل حیات زید،کریّت آب فلان ظرف، رطوبت ثوب و هکذا...و لذا می فرماید:

بر مبنای ما اگر موارد مذکور بطور مستقیم دارای اثر شرعی باشند مجرای استصحاب واقع می شوند.

بر مبنای مشهور قدماء تفاوتی میان آثار و لوازم شرعیه و غیرشرعیه و مع الواسطه یا بلاواسطه وجود ندارد و لذا کلیّۀ لوازم بر این مستصحب مترتب می شود که مفصّلا روی آن بحث شد.

2-و گاهی مستصحب ما موضوعی از موضوعات لغویّه است:از قبیل عدم النّقل،که به هنگام شک در نقل استصحاب شده و اصل عدم نقل جاری می شود و اثری که بر آن مترتب می شود.

اثبات وضع اولیّه و معنای موضوع له اصلی کلام است.

و از قبیل:اصاله عدم القرینه،که به هنگام احتمال وجود قرینه جاری شده و نتیجۀ آن تعیین مراد متکلم است که همان معنای حقیقی باشد و نه مجازی.

و هکذا در امثال اصاله عدم التّخصیص و التقیید و الاشتراک و...

*انما الکلام در چیست؟

در این است که:در موارد مذکور تفاوتی میان مثبت و غیرمثبت نیست بلکه اگر اعمّ از اینکه عقلی باشد و یا شرعی اثر بر این اصول عدمیّه بار می شود.

اما اینگونه اصول در استصحابات مصطلح داخل نمی باشند بلکه از جملۀ اصول لفظیۀ عقلانیّه هستند که به مناط ظهور و ظنّ نوعی عند العقلاء ارزش دارند و سیرۀ عقلاء بر تمسّک به آنها مستقر شده است.

3-و گاهی مستصحب ما،حکمی از احکام شرعیّه عملیّۀ اصولیّه است:از قبیل اینکه می گوئیم:

-تاکنون به حجیّت فلان امر یقین داشتیم،و لکن اکنون در بقاء حجیت آن امر شرعی برای ما شک حاصل شده است.استصحاب می کنیم حجیت آن امر شرعی را.