متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 264

(یعنی هرکدام که نسخ شده که نسخ شده،هرکدام هم که نسخ نشده استمرارش را حفظ کن.)

ثانیا:به خاطر اینکه این غلبۀ تحدید در نبوّتها(که شما ادّعا می کنید)بی فایده است به خاطر قطع به اینکه یکی از این نبوّتها مستمرّه است.

پس آنچه که کلام در استمرار آن واقع شده(یعنی نبوّت حضرت موسی)یک امر ثالثی که متردّد میان الحاق به اکثریت و یا الحاق به اقلیّت باشد نیست،بلکه شک می شود در اینکه آیا نبوّت حضرت موسی آن نبوّت باقیه است یا که آن نبوّت باقیه غیر از اوست تا که ملحق بشود به آن غالب.

*** تشریح المسائل:

*مراد شیخنا از«و لا یخفی ما فیه؛...الخ»چیست؟

این است که:این دفاعیۀ مرحوم قمی از کلام خودش مبتلای به سه اشکال است:

1-اینکه آن مادۀ نقضی که ما،در چهارمین پاسخ خود آوردیم منحصر به موارد شک در نسخ نمی شود بلکه شک در بقاء حکمی از احکام شرعیّه نیز:گاهی مسبب از شک در رفع و نسخ حکم شرعی کلی است با حفظ استعداد و البقاء.فی المثل:

-تاکنون وجوب فلان امر یا حرمت فلان امر دیگر مسلّم و ثابت بود.

-از اکنون به بعد شک در بقاء آن داریم و منشاء این شک ما هم احتمال نسخ و رفع آن می باشد بدین معنا که شاید ناسخی آمد و وجوب را برداشت.

لکن گاهی هم شک ما در بقاء حکم شرعی مسبب است از تبدّل خصوصیّتی که احتمال می دهیم در بقاء حکم مدخلیّت داشته و اکنون که آن خصوصیت رفته است،حکم هم رفته و قابل بقاء نمی باشد فی المثل:

-آب کثیری با نجس ملاقات نمود و یکی از اوصاف ثلاثۀ آن متغیّر شده و محکوم به تنجّس گردید،و این تغیّر پس از مدّتی دخیل بوده و لکن اکنون دخیل نیست.

-حضرات اصولیین در اینگونه موارد نیز از استصحاب بهره می گیرند بدون توجّه به اینکه مورد از قبیل شک در رافع است با احراز اصل مقتضی؟و یا از موارد شک در اصل مقتضی؟که البته این دومی اقوی است.چرا؟

به خاطر اینکه شاید وصف تغیّر در مناط حکم به تنجّس دخیل بوده و بدون آن مناط نمی باشد،پس حکم نیز قابل بقاء نیست و الاّ یلزم اللغو یعنی که بقاء بدون مناط و آنهم قبیح است.