متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 266

خود به دفع اشکال پرداخته است:

از جمله اشکالاتی که ایشان بر دفاعیّۀ مذکور وارد کرده است این است که:

اگر کسی بگوید که جناب قمی شما که اکثر مطلقات هر شریعتی را به برکت استقراء حمل بر دوام و استمرار نمودید چه مانعی دارد که خطاب نبودن یعنی انت نبیّی را که آن نیز اطلاق دارد به همان بیان،به اغلب ملحق کرده بفرمائید این مطلق نیز ظهور در استمرار دارد.

پس:مقتضی موجود است و اگر در بقاء آن شک کنیم از قبیل شک در رافع است و لذا براساس اصلی که تأسیس خود شماست باید که بتوان استصحاب نبوت را جاری نمود،پس چرا از جریان آن ممانعت می کنید؟

پاسخ می دهیم به اینکه:حساب خطابات نبوتها جدای از آن مطلقات است.چرا؟

زیرا؛ما از خارج وضعیّت اکثریت مطلق نبوّتها را بررسی کرده به این نتیجه میرسیم که 99 درصد آنها محدود به حدّ خاصّی هستند و پس از آن حدّ خاص نسخ شده اند،فی المثل:

شریعت حضرت آدم تا مدّتی بوده و سپس مرتفع شده است هکذا شریعت نوح نبی علیه السّلام و....

در نتیجه به هر نبوتی که می رسیم چنانچه در بقاء و استمرار آن شک نمائیم قانون الظنّ یلحق الشیء....می گوید که این فرد مشکوک را به فرد غالب ملحق کن و به محدودیت آن حکم کن.

بنابراین:در باب نبوّتها جای استصحاب بقاء نیست و به عقیدۀ ما تنها نبوّتی که دوام و استمرار آن الی یوم القیامه بر ما ثابت و مدلّل است نبوت نبیّ اکرم اسلام ص است.

*حاصل سخن شیخنا در«و لا یخفی ما فی هذا الجواب؛...الخ»چیست؟

-ارائه دو پاسخ به این فرمایش محقّق قمی است و لذا می فرماید:

-درست است که ما از خارج یقین حاصل کرده ایم که اکثر نبوتها نسخ شده و محدود به مقطعی از زمان بوده اند و لکن این موجب این امر نمی شود که اصل خطاب نبوّت مقیّد و محدود شده باشد بلکه عالم یهودی می تواند ادعا کند که همۀ ادلّه و خطابات نبوّتها ذاتا و یا به برکت استقراء ظهور در استمرار دارند،منتهی خرج ما خرج و بقی ما بقی و لکلّ مطلق حکمه.

حال:شما از کجا می فرمائید که این خطاب نبوّت موسی محدود شده است با اینکه قیدی در کنار آن وجود ندارد؟

2-اینکه قانون غلبه و اینکه:الظنّ یلحق الشیء...ارتباطی با اینگونه موارد ندارد،توضیح ذلک:اینکه:

1-گاهی ما یک فرد غالب داریم و یک فرد نادر و یک فرد مشکوک،که در اینجا از قانون و قاعدۀ