متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 286

این است که:اگر کسی بگوید که در این مقام دو بحث وجود دارد:

1-یک بحث کبروی است و آن این است که:آیا پیامبران سلف،امتهای خود را به آمدن پیامبر سلام بشارت داده اند یا نه؟

2-یک بحث هم ضروری است و آن این است که:به فرض تسلیم بر کبرای کلی بشارت،آیا مبشر به همین شخصی که از مکّۀ معظمه طلوع کرده است می باشد و یا که مبشّر به شخص دیگری است که امکان دارد که بعدها ظهور کند و اکنون در تقدیر است؟

شاید سخن عالم کتابی در کبرای کلّی نیست،بدین معنا که اصل بشارت را قبول دارد،لکن در صغرای مطلب سؤال دارد به اینکه آیا آن مبشّر به همین شخصی است که شما مسلمانان به او گرویده اید یا که شخصی است غیر از ایشان؟

پس:کتابی صغری را انکار کرده است و به دنبال آن استصحاب بقاء ما جاء به النبیّ السّابق را جاری می نماید.چه می فرمائید؟

مرحوم شیخنا در پاسخ این مستشکل می گوید:

اگر ایشان کبرای کلّی را بپذیرد دیگر نباید که در صغرای قضیّه بحثی داشته باشد.چرا؟

زیرا نزاع در یک موصوف کلّی نیست که ما بحث کنیم که آیا آن کلّی بر این شخص منطبق می شود و یا بر شخص دیگر بلکه تمام نزاع مسلمین با اهل کتاب در رابطۀ با همین فرد خاصّ خارجی است که تمام نشانه های ذکر شده از لسان عیسی و اوصیاء او را دارد و لذا:

اگر قبول کنیم که بشارتی هست،باید بپذیریم که مبشّر به همین شخص است و لا غیر.

متن الخامس:أن یقال:إنّا-معاشر المسلمین-لمّا علمنا أنّ النبیّ السالف أخبر بمجیء نبیّنا(صلی الله علیه و آله)،و أنّ ذلک کان واجبا علیه،و وجوب الإقرار به و الإیمان به متوقّف علی تبلیغ ذلک إلی رعیّته،صحّ لنا أن نقول:إنّ المسلّم نبوّه النبیّ السّالف علی تقدیر تبلیغ نبوّه نبیّنا(صلی الله علیه و آله)،و النبوّه التقدیریّه لا یضرّنا و لا ینفعهم فی بقاء شریعتهم.

و لعلّ هذا الجواب یرجع إلی ما ذکره الإمام أبو الحسن الرضا صلوات اللّه علیه فی جواب الجاثلیق،حیث قال له(علیه السلام):