متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 289

نشان می دهد و مؤیّد آن این سخن جاثلیق است که(سلنا مثل ذلک)این است که هر یک از آن دو (یعنی هم امام و هم جاثلیق)مدّعی باشند،مگر اینکه ارادۀ جاثلیق از(درخواست بیّنه اش)خود امام و مسلمانانی باشد که معترف به نبوّت حضرت عیسی اند،چرا که یهود جز آنان بیّنه ای ندارد که مسلمانان منکر او نباشند.

پس:بفهم(که بر اساس آن دو شاخصه ای که گفتیم مراد امام علیه السّلام اقرار به نبوّت تقدیریّه است).

*** تشریح المسائل:

*موضوع بحث در این قسمت از متن در رابطۀ با چه امری است؟

در رابطۀ با پنجمین پاسخ مرحوم شیخ از استصحاب نبوت،و در حقیقت هشتمین پاسخ از مجموعه پاسخهایی است که از استصحاب نبوت توسط آن کتابی داده شده است و لذا می فرماید مقدمه باید بدانید که سه مطالب است که نزد ما مسلمین از مسلّمات است:

1-نبوت نبی سابق یعنی حضرت عیسی ع

2-اقرار نبی سابق یعنی حضرت عیسی به نبوّت و کتاب نبیّ لاحق یعنی حضرت ختمی مرتبت محمد ص.

3-بشارت حضرت عیسی علیه السّلام به امّت خود در رابطۀ با ظهور آن حضرت ص

البته؛ما معتقدیم که این اقرار و بشارت بر حضرت عیسی علیه السّلام واجب بوده و ایشان باید که آن را انجام می داده است و الاّ اخلال به وظیفه کرده،که این مطلب با مقام عصمت وی سازگاری ندارد.

حال:با توجّه به این امور مسلّمه می گوئیم که:نبوّت نبیّ سابق بر دو گونه قابل پذیرش است:

1-اینکه نبوّت تنجیزیّه را بپذیریم،یعنی بگوییم که ما به اصل نبوّت نبیّ سابق با قطع نظر از هر امر دیگری یقین داریم چه بشارتی باشد یا نه.

2-اینکه نبوّت تقدیریّه و یا تعلیقیّه را بپذیریم یعنی بگوئیم که ما به نبوّت نبیّ سابق به فرض اخبار و بشارت او باور داریم،یعنی اگر اخبار و بشارت باشد نبوّت نبیّ سابق هست و الاّ نیست.

حال:اگر ما مسلمانها به نبوّت تنجیزیّه یقین داشتیم و مطلب بشارت را جداگانه معتقد بودیم جا داشت که عالم کتابی ما را ملزم سازد به اینکه بقاء اصل نبوّت را استصحاب کنیم.و لکن ما نبوّت تنجیزیّه و علی تقدیر را قبول نداریم که متیقّن سابق ما نیست،بلکه نبوّت علی تقدیر البشاره متیقّن ماست.