متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 35

1- وَ لِأُحِلَّ لَکُمْ بَعْضَ الَّذِی حُرِّمَ عَلَیْکُمْ.

2- کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ.

3- وَ أَوْصانِی بِالصَّلاهِ وَ الزَّکاهِ ما دُمْتُ حَیًّا...

و اگر مرادتان این است که:شریعت اسلام برخی از احکام شریعت سابقه را نسخ کرده است،ما نیز با شما موافق هستیم،و لکن این نسخ بعض احکام،مانعی از جریان استصحاب نمی باشد.چرا؟ زیرا:

اوّلا:پیش از مراجعۀ به منابع،ما علم اجمالی داریم به اینکه برخی از احکام.

ثانیا:پس از مراجعۀ به منابع تفصیلا بدست می آوریم که مثلا صد مورد از احکام مزبور نسخ شده است.

در اینجا:علم اجمالی ما منحلّ می شود به یک علم تفصیلی نسبت به آن صد مورد که متیقّن ما را تشکیل می دهد،و یک شک بدوی نسبت به آن صد مورد از احکام مزبور نسخ شده است.

در نتیجه:نسبت به این مابقی که موارد مشکوکه را تشکیل می دهند،بدون مانع استصحاب جاری کرده و بر همان احکام باقی می مانیم.

*حاصل مطلب در(فانّ قلت:انّا نعلم قطعا بنسخ کثیر من الاحکام السّابقه...الخ)چیست؟

اشکالی است به مطلب مذکور از شیخ انصاری(ره)مبنی بر اینکه:

قبل از رجوع به منابع ما یک علم اجمالی کبیر داشتیم به اینکه بسیاری از احکام شریعت سابقه در شریعت اسلام نسخ شده است و لکن پس از مراجعۀ به همۀ منابع،موارد معدودی از آن بسیار به تفصیل برای ما معلوم شد و لذا حداکثر این است که:آن علم اجمالی کبیر منحل می شود به یک علم اجمالی صغیر نسبت به آن باقی مانده.

در نتیجه:علم اجمالی به نسخ هنوز هم باقی بوده و مانع از جریان استصحاب در ما نحن فیه است،و در اینگونه موارد باید که احتیاط نمود و نه استصحاب.

*عباره اخرای اشکال فوق چیست؟با ذکر مثال بیان کنید.

این است که:علم اجمالی به راحتی منحلّ نمی شود،چراکه معلوم بالاجمال ما بیش از این مقدار است که ادلّۀ اربعه آنها را برای ما تعیین می کند و لذا باز هم ما علم اجمالی داریم به اینکه مقداری از آن موارد مشکوکۀ فراوان،باقی مانده است.

فی المثل:گلّۀ گوسفندی است به تعداد هزار رأس که همه اش حلال بوده است و لکن بعدا و بالاجمال علم پیدا کردیم که تعدادی از آنها حرام شده است.