متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 90

به عبارت دیگر:شاید از این باب که مرتّب گفته می شود که اصل استصحاب لا یثبت الاثر العادّی و العقلی و...معروف به اصل مثبت شده است و الاّ وجه دیگری ندارد.

الحاصل:از 14 مثالی که در این رابطه ذکر گردید به 3 تای آن گفته می شود که اصل مثبت اند و حجّت نمی باشند،و آن در موردی بود که موضوعی را استصحاب می کردیم برای اثبات اثر عقلی یا عادی و یا اثر شرعی مع الواسطه.

به عبارت دیگر:

5 تا از امثلۀ مزبور حجّت بود و 9 تای دیگر از آنها حجّت نبود،منتهی همۀ حجّت نشده ها را اصل مثبت نمی گویند،بلکه 3 تای از این 9 تا را که در آنها موضوع را استصحاب می کردیم برای اثبات اثر عقلی،عادی و شرعی مع الواسطه.

متن فإن قلت:الظاهر من الأخبار وجوب أن یعمل الشاک عمل المتیقّن،بأن یفرض نفسه متیقّنا و یعمل کلّ عمل ینشأ من تیقّنه بذلک المشکوک،سواء کان ترتّبه علیه بلا واسطه أو بواسطه أمر عادیّ أو عقلیّ مترتّب علی ذلک المتیقّن.

قلت:الواجب علی الشاکّ عمل المتیقّن المستصحب من حیث تیقّنه به و أمّا ما یجب علیه من حیث تیقّنه بأمر یلازم ذلک المتیّن عقلا أو عاده،فلا یجب علیه:لأنّ وجوبه علیه یتوقّف علی وجود واقعیّ لذلک الأمر العقلیّ أو العادیّ،أو وجود جعلی بأن یقع موردا لجعل الشّارع حتّی یرجع جعله الغیر المعقول الی جعل أحکامه الشّرعیّه،و حیث فرض عدم الوجود الواقعیّ و الجعلیّ لذلک الأمر،کان الأصل عدم وجوده و عدم ترتّب آثاره.

و هذه المسأله نظیر ما هو المشهور فی باب الرّضاع:من أنّه إذا ثبت بالرّضاع عنوان ملازم لعنوان محرّم من المحرّمات لم یوجب التحریم؛لأنّ الحکم تابع لذلک العنوان الحاصل بالنّسب أو بالرضاع،فلا یترتّب علی غیره المتّحد معه وجودا.