متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 12 صفحه 91

ترجمه

اشکال

-اگر بگوئی:آنچه از اخبار استصحاب ظاهر می شود اینستکه شخص شاک باید همان اعمال شخص متیقّن را انجام دهد به اینکه نفس المشکوک را به منزلۀ متیقن قرار داده و پس از شک نیز همان آثاری را بر مشکوک بار کند که در زمان یقین بر متیقّن بار می کرد،خواه ترتّب این آثار بر مشکوک(که اکنون به منزلۀ متیقّن است)بلاواسطه باشد(مثل وجوب نفقه)یا بواسطۀ امری عادی باشد(مثل وجوب تصدّق)یا یک امر عقلی مترتّب بر آن متیقّن باشد.

پاسخ

-می گویم:آنچه بر این شاک واجب است عمل متیقّن است بر مستصحب(یعنی نفس متیقّن سابق)از آن حیث که به آن یقین داشته است.

-و امّا آنچه(آثار شرعیه ای که)از حیث تیقّن او به امری است که عقلا یا عاده لازمۀ آن متیقّن است(با این تنزیل)بر او واجب نمی باشد،چرا؟

-زیرا وجوب آن بر او متوقّف است بر یک وجود واقعی برای آن امر عقلی یا عادی یا بر یک وجود جعلی(مثل حیات زید)که مورد جعل شارع قرار بگیرد تا آنجا که جعل امور غیرمعقول به جعل احکام شرعیّۀ(اصلیه)باز می گردد.

-و این مسأله نظیر همان چیزی است که در باب رضاع مشهور است به اینکه

-هرگاه به سبب رضاع عنوانی که ملازم با عنوان یک محرّمی از محرّمات ثابت شود،موجب تحریم نمی باشد،چراکه حکم تابع آن عنوانی است که به سبب نسب یا رضاع حاصل می شود،در نتیجه بر احکام ملازم با عنوان اصلی که وجودا با آنها متحد نیست مترتّب نمی شود.

*** تشریح المسائل *حاصل اشکال مستشکل در(الظّاهر من الاخبار...الخ)چیست؟

این است که:بله ما نیز پذیرفتیم که وقتی موضوعی از موضوعات را استصحاب می کنیم باید دارای اثر شرعی باشد تا که مورد تنزیل شرعی یعنی استصحاب واقع شود و الاّ اگر صرفا دارای اثر عادی و یا عقلی باشد استصحاب جاری نمی شود.

امّا اینکه فرمودید این اثر حتما باید شرعی بلاواسطه باشد قبول نداریم.