متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 196

استصحاب تخصیص می خورند.

*بالاخره به نظر جناب شیخ اصاله الصّحه از امارات است یا از اصول؟

-به نظر ایشان از امارات است،شاهد مطلب هم تعبیری است که در روایت آمده است:هو حین یتوضّأ اذکر منه حین یشکّ.

-یعنی فرد در هنگام اشتغال به وضو و یا هرکاری،التفات و توجّهش بیشتر است از زمانی که از آن عمل عبور کرده است و به آن شک می کند و انسان ملتفت هم غالبا کارش را صحیح و مطابق با امر انجام می دهد و لذا احتمال قوی می دهد که عملش صحیح بوده است،و ظنّ هم یلحق الشیء...

-مسائل فوق دلالت بر اماره بودن اصاله الصّحه می کند و نه تعبّدی بودن آن و لذا ظاهر حال اینستکه بر اصل مقدم است.

*پس مراد از(و لا اشکال فی شیء من ذلک)چیست؟

اینستکه:در تقدّم اصاله الصّحه بر استصحاب بحثی نیست،آنچه که مورد بحث است اینستکه:

*معنای فراغ چیست؟و یا معنای تجاوز چیست؟

*آیا قاعده فراغ و تجاوز هردو یک قاعده به حساب می آیند یا دو قاعده؟

*آیا صرف تجاوز و فراغ از محلّ و از عمل،برای عدم اعتناء به شک کافی است یا که دخول در غیرهم لازم است؟

*بر فرض لزوم و اشتراط ورود در غیر،مراد از غیر چیست آیا مراد خصوص اجزاء رکنیّه است یا مراد مطلق اجزاء واجبۀ عمل است ولو رکنی نباشد و یا مراد مطلق اجزاء است ولو جزء واجب نباشد،یا که مراد مطلق غیر است ولو جزء بعدی نباشد بلکه مقدّمۀ آن باشد مثل هوی که مقدّمه رکوع و یا سجود داشت و صعود که مقدّمۀ رکعت بعدی است؟

-و امّا سؤال اساسی دیگر در اینستکه:شک بر دو گونه است:

1-شک در اصل وجود یک عمل،مثل اینکه شک کنیم در اینکه آیا اصلا رکوع نماز و یا سجدۀ آن را انجام داده ایم یا نه؟و هکذا.

2-شک در وصف یک عمل است،مثل اینکه شک کنیم در اینکه آیا رکوع یا سجود و یا قرائت