متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 199

-وقتی از عملی خارج شدی و در عمل دیگری داخل شدی و در آن(عمل قبلی)شک نمودی،به شکّ خودت اعتنا نکن.

2-و روایت کرده است اسماعیل بن جابر از ابی عبد الله که فرمود:

-اگر شک نمود در رکوع بعد از اینکه سجده نمود،اعتنا نکنید،و اگر شک نمود در سجود بعد از اینکه انتقال پیدا کرد به قیام،اعتنا نکند.

سپس اعطاء قاعدۀ کلیّه می کند به اینکه:

-هر شیئی(یعنی هر عملی)که(انسان)در آن شک می کند،در حالیکه از آن تجاوز کرده(و گذشته است)و داخل در(عمل دیگری)غیر آن عمل شده،نباید به شکّ خود اعتنا کند.

-این دو روایت ظهور در اعتبار دخول در غیر آن فعل مشکوک دارند(یعنی که مجرّد تجاوز از عمل کافی نیست).

3-و در ان موثّقه آمده است که:هرآنچه را که در آن شک می کنی از اموری که(انجام داده ای) و گذشته،از آن بگذر،آن چنانکه گذشته است.

-این موثّقه،ظهور در عدم اعتبار دخول در غیر دارد(یعنی که مجرد المضی را ملاک می داند و لذا دخول در غیر لازم نیست.)

4-و در موثّقۀ ابن ابی یعفور آمده است:وقتی در عملی از اعمال وضوء شک نمودی،شکت فاقد ارزش است.

-شک زمانی اعتبار دارد که در حین انجام عمل بوده و از آن تجاوز نکرده باشی.

-ظاهر صدر این موثّقه،مثل دو حدیث اوّل است(که ظهور در غیر دارند)

-ظاهر ذیل آن مثل حدیث سوم است(که مجرّد تجاوز را کافی می داند)

-این روایاتی که نقل شد،تمام روایاتی بود که از اخبار عامّه(یعنی اخباری که اختصاص به باب نماز ندارند)به دست ما رسیده بود.

اخبار خاصّه:

-چه بسا از روایاتی هم که در موارد خاصّه وارد شده اند(و قاعدۀ کلیّه اعطاء نکرده اند)عموم استفاده شود،مثل:

1-این سخن امام ع:در شک در انجام نماز پس از خروج از وقت(که آیا نماز را خوانده ام یا