متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 210

*پس معنای(کما هو)چیست؟

اینستکه آن عمل را جامع همۀ اجزاء و شرائط بحساب آور،که این تعبیر با احتمال دوّم تناسب دارد.

*در روایت موثّقۀ ابن ابی یعفور،صدر و ذیلش آمده است که قبل از فراغ از عمل که در اثناء آن می باشی،به شک خودت اعتنا کن و پس از فراغ در صورتی که در شرط و یا جزئی از آن شک نمودی اعتنا نکن.

در اینجا روشن است که اصل عمل انجام گرفته و شک ما در صفت و یا به تعبیر دیگر صحت صفت موجود است که این تعبیر نیز با معنای دوّم تناسب دارد و نه با معنای اوّل.

*پس غرض از(لکنّ الانصاف:...الخ)چیست؟

-انصاف اینستکه:این دو موثّقه نیز قابل توجیه هستند:

-و امّا منظور از(فامضه کما هو)در روایت اوّل اینستکه:بنا را بر وقوع عمل بگذار و بگو انشاء الله آنگونه که باید انجام داده ام نه اینکه انجام نداده باشم.

-و امّا توجیه روایت دوّم نیز به زودی خواهد آمد.

متن

(الموضع الثانی)

أنّ المراد بمحلّ الفعل المشکوک فی وجوده هو الموضع الذی لو اتی به فیه لم یلزم منه اختلال فی الترتیب المقرّر.

و بعباره اخری:محلّ الشّیء هی مرتبته المقرّره له بحکم العقل،أو بوضع الشّارع،أو غیره و لو کان نفس المکلّف؛من جهه اعتیاده بإتیان ذلک المشکوک فی ذلک المحلّ.

فمحلّ تکبیره الإحرام قبل الشّروع فی الاستعاذه لأجل القراءه بحکم الشارع،و محلّ کلمه «أکبر»قبل تخلّل الفصل الطویل بینه و بین لفظ الجلاله بحکم الطریقه المألوفه فی نظم الکلام، و محلّ الراء من«أکبر»قبل أدنی فصل یوجب الابتداء بالساکن بحکم العقل،و محلّ غسل الجانب الأیسر أو بعضه فی غسل الجنابه لمن اعتاد الموالاه فیه قبل تخلّل فصل یخلّ بما اعتاده