متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 218

*پس مراد ایشان از(لکنّ العمل بعموم ما یستفادّ من الرّوایه...الخ)چیست؟

اینستکه:عمل کردن بر طبق عموم این حدیث مشکل است چرا که مستلزم تأسیس فقه جدید است.

*پس مرادشان از(فتأمّل)چیست؟

-شاید اشاره داشته باشد به اینکه آن ظهوری که به سبب عادت حاصل می آید یک ظهور شخصی است و نه یک ظهور نوعی.

-آن ظهوری هم که دارای ارزش است،ظهور نوعی است و نه شخصی.

-و امّا در پایان می فرماید:احوط همان مطلبی است که ما گفتیم مبنی بر اینکه:

-مکلّف باید پس از تجاوز از محلّ عادی به شکّ خود اعتنا کند،چرا که قانون فراغ و تجاوز در اینجا جاری نمی باشد.چرا؟

-زیرا اشتغال یقینی به تکلیف دارد و باید که فراغت یقینیّه تحصیل کند و آن به اینستکه:

عمل را کامل انجام دهد.

-پس:باید به شک خود اعتنا کند و عمل را اعاده نماید.

متن

(الموضع الثالث)

الدخول فی غیر المشکوک إن کان محقّقا للتجاوز عن المحلّ،فلا إشکال فی اعتباره،و إلاّ فظّاهر الصّحیحتین الاولیتین اعتباره،و ظاهر إطلاق موثّقه ابن مسلم عدم اعتباره.

یمکن حمل التقیید فی الصّحیحین علی الغالب خصوصا فی أفعال الصلاه؛فإنّ الخروج من أفعالها یتحقّق غالبا بالدخول فی الغیر،و حینئذ فیلغو القید.

و یحتمل ورود المطلق علی الغالب،فلا یحکم بالإطلاق.

و یؤیّد الأوّل ظاهر التعلیل المستفاد من قوله علیه السلام:«هو حین یتوضّأ أذکر منه حین یشکّ»،و قوله علیه السلام:«إنّما الشکّ إذا کنت فی شیء لم تجزه»بناء علی ما سیجیء من التقریب و قوله علیه السلام:«کلّ ما مضی من صلاتک و طهورک...الخبر»