متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 258

بر اساس این احتمال بله،حدیث به درد ما می خورد و قاعدۀ فراغ در اینجا جاری می شود،و لذا نباید که به شکّ خودش اعتنا کند.

2-دیگر اینکه ممکن است که مورد سؤال از شک طاری باشد یعنی اینکه اعتقاد قلبی او به داشتن وضوء محفوظ است و اکنون نیز یقین دارد که وضوء گرفته بود لکن شک نموده است که آیا وضویش باقی است یا نه؟

-اگر این احتمال در کار باشد،حدیث مزبور با استصحاب سازگار است،یعنی که در اثناء عمل نیز می تواند استصحاب کند بقاء وضو را.

-معذلک حکم حدیث برخلاف قاعدۀ استصحاب است و لکن احتمال اوّل قویتر است چونکه برخلاف قاعده نیست.

متن

(الموضع السّادس)

أنّ الشکّ فی صحّه الشیء المأتی به حکمه حکم الشکّ فی الإتیان،بل هو هو؛لأنّ مرجعه إلی الشکّ فی وجود الشیء الصحیح.

و محلّ الکلام:ما لا یرجع فیه الشکّ إلی الشکّ فی ترک بعض ما یعتبر فی الصحه،کما لو شکّ فی تحقّق الموالاه المعتبره فی حروف الکلمه أو کلمات الآیه.

لکنّ الإنصاف:أنّ الإلحاق لا یخلو عن إشکال؛لأنّ الظاهر من أخبار الشکّ فی الشیء اختصاصها بغیر هذه الصوره،إلا أن یدّعی تنقیح المناط،أو یستند فیه إلی بعض ما یستفاد منه العموم،مثل موثّقه ابن أبی یعفور (1)،أو یجعل أصاله الصحّه فی فعل الفاعل المرید للصحیح أصلا برأسه،و مدرکه ظهور حال المسلم.

قال فخر الدین فی الإیضاح فی مسأله الشکّ فی بعض أفعال الطهاره:

إنّ الأصل فی فعل العاقل المکلّف الذی یقصد براءه ذمّته بفعل صحیح،و هو یعلم الکیفیه و